Jestem cudzoziemką legalnie przebywającą w Polsce. Wychowuję dwoje małoletnich dzieci: syna, który jest obywatelem polskim i posiada orzeczenie o niepełnosprawności, oraz córkę. ZUS odmówił mi prawa do świadczenia wychowawczego na córkę, uznając, że nie spełniam warunku aktywności zawodowej.

Moje wątpliwości dotyczą wykładni art. 1 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Zgodnie z tym przepisem warunku aktywności zawodowej nie stosuje się m.in. do „osób ubiegających się o świadczenie wychowawcze lub otrzymujących świadczenie wychowawcze” na dziecko będące obywatelem polskim albo posiadające orzeczenie o niepełnosprawności.

Nie jest dla mnie jasne, na jakiej podstawie przyjmuje się interpretację, zgodnie z którą wyjątek ten odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy świadczenie jest przyznawane na to konkretne dziecko, które posiada obywatelstwo polskie lub orzeczenie o niepełnosprawności.

Przepis konstruuje bowiem wyjątek poprzez odwołanie do statusu „osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze lub otrzymującej świadczenie wychowawcze”, a nie poprzez sformułowanie, że warunku aktywności zawodowej nie stosuje się wyłącznie „w odniesieniu do dziecka, na które składany jest wniosek”.

W mojej sytuacji jestem osobą, która otrzymuje świadczenie wychowawcze na syna będącego obywatelem polskim i posiadającego orzeczenie o niepełnosprawności. Jednocześnie ubiegam się o świadczenie wychowawcze na córkę. Literalne brzmienie przepisu może zatem prowadzić do wniosku, że jako osoba należąca do kategorii wskazanej w art. 1 ust. 2a nie powinnam podlegać wymogowi aktywności zawodowej również przy ustalaniu prawa do świadczenia na drugie dziecko.

Istotne wydaje mi się również użycie przez ustawodawcę alternatywy: „osób ubiegających się o świadczenie wychowawcze lub otrzymujących świadczenie wychowawcze”. Gdyby zamiarem ustawodawcy było ograniczenie wyjątku wyłącznie do konkretnego wniosku dotyczącego dziecka posiadającego określony w przepisie status, można byłoby oczekiwać bardziej jednoznacznego powiązania zwolnienia z dzieckiem, którego dotyczy dane postępowanie.

Ponadto w kolejnych okresach świadczeniowych rodzic ponownie składa wniosek o świadczenie, a więc ponownie staje się osobą „ubiegającą się” o jego przyznanie, mimo że wcześniej świadczenie już otrzymywał. Powstaje zatem pytanie, jakie samodzielne znaczenie normatywne należy przypisać użytemu przez ustawodawcę zwrotowi „lub otrzymujących świadczenie wychowawcze”, jeżeli wyjątek miałby być każdorazowo odnoszony wyłącznie do dziecka objętego konkretnym wnioskiem.

W związku z powyższym chciałabym uzyskać wyjaśnienie, z jakich konkretnie argumentów językowych, systemowych lub celowościowych wynika przyjęcie przez ZUS, że zwolnienie z warunku aktywności zawodowej przewidziane w art. 1 ust. 2a ma charakter wyłącznie „dziecięcy”, tj. odnosi się tylko do świadczenia na dziecko będące obywatelem polskim lub posiadające orzeczenie o niepełnosprawności, a nie do osoby wnioskodawcy spełniającej przesłanki określone w tym przepisie.

 

Szanowna Pani, 

nie sposób odnieść mi się do poruszanego przez Panią problemu, w oderwaniu od decyzji odmownej ZUS, tj. bez zapoznania się z jej treścią oraz bez bezpośredniego spotkania. 

W tym miejscu zachęcam Panią do skorzystania z punktu Nieodpłatnych Porad Obywatelskich lub punktu Nieodpłatnych Porad Prawnych. Informacje o takich punktach uzyska Pani w urzędzie miasta lub starostwie. Może Pani również skorzystać z wyszukiwarki ww. punktów https://zapisy-np.ms.gov.pl/

Na umówione spotkanie proszę zabrać ze sobą otrzymaną decyzję.

 

Z poważaniem

Marek Ners

Prawnik

Centrum Integracji Warszawa zaprasza osoby z niepełnosprawnością oraz ich opiekunów

Oferujemy:

  • Pomoc w poszukiwaniu pracy dla osób z niepełnosprawnością
  • Informacje, porady i konsultacje dotyczące problemów osób z niepełnosprawnością
  • Konsultacje psychologiczne oraz prawne

Kontakt:

ul. Dzielna 1, 00-162 Warszawa
tel.: 505 602 517 i 22 831 85 82
e-mail: integracja.warszawa@integracja.org

Skorzystaj z bezpłatnej porady! Zapytaj na stronie: https://niepelnosprawni.pl/pytania