Osoba bliska choruje psychicznie i jest w trakcie procesu ubezwłasnowolnienia. Pod wpływem impulsu zaciągnęła kredyt na dużą sumę pieniędzy. Czy istnieje możliwość, żeby wycofać/rozwiązać umowę kredytową na podstawie zaświadczenia lekarskiego i z sądu?

 

Szanowna Pani, 

poruszany przez Panią problem, jest poważny oraz powinien być rozpatrywany indywidualnie. Nie sposób odnieść się jednoznacznie do Pani pytania, gdyż kwestią kluczową jest w jakim stanie znajdowała się dana osoba w chwili składania oświadczenia woli, w tym przypadku zawierając umowę. Postaram się jednak odnieść do poruszanej przez Panią kwestii. 

Polskie prawo przewiduje instytucję uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli. 

 Art. 82 Kodeksu Cywilnego stanowi:

„Nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych.”

 

Ponadto art. 88 Kodeksu Cywilnego stanowi:

„§ 1. Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, które zostało złożone innej osobie pod wpływem błędu lub groźby, następuje przez oświadczenie złożone tej osobie na piśmie.

§ 2. Uprawnienie do uchylenia się wygasa: w razie błędu - z upływem roku od jego wykrycia, a w razie groźby - z upływem roku od chwili, kiedy stan obawy ustał.”

Warto w tym miejscu przytoczyć Wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 30 października 2024 r., wydany w sprawie II CSKP 1800/22

„1. Stan wyłączający świadomość to − najogólniej rzecz ujmując − brak rozeznania, niemożność rozumienia zachowań własnych i zachowań innych osób, niezdawanie sobie sprawy ze znaczenia i skutków własnego postępowania. Stan taki musi przy tym wynikać z przyczyny wewnętrznej, a więc ze stanu, w jakim znajduje się osoba składająca oświadczenie woli, a nie z okoliczności zewnętrznych, w jakich osoba ta się znalazła.

2. Stan wyłączający swobodę podjęcia lub wyrażenia woli polega na tym, że osoba dokonująca czynności prawnej - mimo świadomości skutków prawnych podejmowanego przez siebie działania - z uwagi na wpływ pewnych czynników psychicznych na jej proces decyzyjny, dokonuje czynności prawnej, wbrew swojemu rzeczywistemu zamiarowi.

 

3. Trudna sytuacja ekonomiczna prowadząca do zawarcia niekorzystnej umowy nie oznacza, że osoba zawierająca taką umowę składa oświadczenie woli obarczone wadą prowadzącą do jego nieważności. Sytuacja taka oznacza bowiem, że działanie takiej osoby warunkuje czynnik o charakterze zewnętrznym.”

Na uwagę zasługuje takżePostanowienieSądu Najwyższego - Izba Cywilnaz dnia 27 kwietnia 2021 r., wydane w sprawie V CSK 375/20

„Upośledzenie umysłowe może powodować stan wyłączający świadomość lub swobodę podjęcia decyzji należące do hipotezy art. 82 KC.”

Z ww. przepisów i orzecznictwa wynika, iż istnieje prawna możliwość by dana umowa została uznana za nieważną, sprawa jednak jak wskazałem nie jest prosta i winna być rozpatrywana indywidualnie.

 

Ponadto wskazuję, iż nawet jeśli umowa zostałaby uznana za nieważną, to osoba do której odnosi się przedmiotowe pytanie będzie zobowiązana do zwrotu kwoty jaką otrzymała.

Celem dokładnej analizy sprawy Pani bliskiego, zachęcam do skorzystania z punktu Nieodpłatnych Porad Obywatelskich lub punktu Nieodpłatnych Porad Prawnych. Informacje o takich punktach uzyska Pani w urzędzie miasta lub starostwie. 

Ponadto jeśli jest w stanie Pani lub Pani bliski dotrzeć do naszych punktów bezpośrednich zapraszam do kontaktu.

 

Centrum Integracja w Warszawie

ul. Dzielna 1, 00-162 Warszawa

tel: 22 831 85 82, 505 602 517, e-mail: warszawa@integracja.or

 

Centrum Integracja w Gdyni

ul. Traugutta 2, 81-388 Gdynia

tel: 505 606 776e-mail: gdynia@integracja.org

 

Centrum Integracja w Zielonej Górze

ul. Kościelna 2, 65-064 Zielona Góra

tel: 570 066 206e-mail: zielonagora@integracja.org

 

Z poważaniem

Marek Ners

Prawnik

Centrum Integracji Warszawa zaprasza osoby z niepełnosprawnością oraz ich opiekunów

Oferujemy:

  • Pomoc w poszukiwaniu pracy dla osób z niepełnosprawnością
  • Informacje, porady i konsultacje dotyczące problemów osób z niepełnosprawnością
  • Konsultacje psychologiczne oraz prawne

Kontakt:

ul. Dzielna 1, 00-162 Warszawa
tel.: 505 602 517 i 22 831 85 82
e-mail: integracja.warszawa@integracja.org

Skorzystaj z bezpłatnej porady! Zapytaj na stronie: https://niepelnosprawni.pl/pytania