Jestem osobą z niepełnosprawnością i chciałabym podjąć pracę zarobkową. Mam przyznaną rentę socjalną oraz dodatek dopełniający przysługujący osobom niezdolnym do samodzielnej egzystencji. Jednocześnie moja mama pobiera świadczenie pielęgnacyjne na tzw. starych zasadach.

Po uwzględnieniu wszystkich przysługujących mi świadczeń oraz planowanego wynagrodzenia z pracy mój łączny miesięczny dochód nie przekraczałby 10 683 zł brutto.

Chciałabym dowiedzieć się, czy w takiej sytuacji mogę podjąć zatrudnienie i uzyskiwać dodatkowy dochód bez ryzyka trwałej utraty renty socjalnej, dodatku dopełniającego lub świadczenia pielęgnacyjnego pobieranego przez moją mamę. Proszę również o informację, czy podjęcie pracy może spowodować zawieszenie, zmniejszenie albo konieczność zwrotu któregoś z tych świadczeń.

 

Szanowny Panie, 

w pierwszej kolejności wskazuję, iż jeśli Pana mama pobiera świadczenie pielęgnacyjne „na starych zasadach” to jak najbardziej może podjąć Pan pracę zarobkową i spowoduje to automatycznego odebrania świadczenia Pana mamie.

Proszę jednak nie zapominać o celu świadczenie pielęgnacyjnego i zasadom jakimi się ono rządzi. Proponuje więc zapoznać się z orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zgodnie z którym wykładnia pojęcia rezygnacji z pracy zarobkowej spowodowanej koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności musi się więc odbywać przez pryzmat celu jakiemu służą świadczenia opiekuńcze, którym jest zrekompensowanie osobom wymagającym opieki i osobom tę opiekę sprawującym, utraconego zarobku i wydatków związanych z koniecznością zapewnienia tej opieki. Z punktu widzenia celu tego świadczenia, nie jest zatem istotne czy nastąpiła rezygnacja z zatrudnienia czy rezygnacja z podjęcia zatrudnienia. Istotne jest natomiast to, czy zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku istnieje bezpośredni związek ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną osobą. Cel i istota świadczenia pielęgnacyjnego pozwalają wskazać, że w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych chodzi raczej o ustawiczną opiekę sprawowaną nad osobą niepełnosprawną. Punkt ciężkości w tym zakresie tkwi w stałości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a to oznacza, że opieka ta powinna być sprawowana codziennie. Opiekun musi pozostawać do dyspozycji podopiecznego - udzielając pomocy oraz wykazując ciągłą gotowość niesienia pomocy. Sprawowanie tego rodzaju opieki nie musi oznaczać, że podopieczny nie może podejmować adekwatnych dla swego stanu zdrowia aktywności, a opiekun musi wykonywać swoje obowiązki bez przerwy, 24 godziny na dobę oraz że powinien zamieszkiwać ze swoim podopiecznym. Codzienne wielogodzinne świadczenie pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego i sprawowanie opieki może stanowić przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o ile nie pozwala na podejmowanie pracy zarobkowej. (Tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2023 r. II SA/Gd 1085/22 za: Legalis).

Tak wiec gdy w przypadku podjęcia przez Pana pracy,  nadal wymagane będzie wobec Pana codzienne świadczenie pomocy, to cały czas zachodzić będą przesłanki do świadczenia pielęgnacyjnego dla Pana mamy.    

Ponadto, co do zasady może podjąć Pan pracę, a sama praca nie spowoduje automatycznej utraty prawa do renty socjalnej oraz dodatku dopełniającego, istotne są jednak limity do jakich może Pan uzyskiwać przychód z pracy.

ZUS zmniejszy Panu wysokość renty w razie osiągania przychodu z tytułu zatrudnienia brutto w kwocie przekraczającej 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

W razie osiągania przychodu z tytułu zatrudnienia brutto w kwocie wyższej niż 130 proc. ww. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, prawo do renty , ulegnie zawieszeniu.

Od 1 września do 30 listopada 2026 roku podstawą limitów będzie przeciętne wynagrodzenie w II kwartale 2026 r., które wyniosło 9 395,26 zł

 

https://publikacje.new.stat.gov.pl/portal-publikacje/obwieszczenie-prezesa-gus-w-sprawie-przecietnego-miesiecznego-wynagrodzenia-w-sektorze-przedsiebiorstw-bez-wyplat-nagrod-z-zysku-w-drugim-kwartale-2026-r


70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za II kwartał 2026 r. wynosi 6 576,68 zł.


130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za II kwartał 2026 r. wynosi 12 213,84 zł.

 

Proszę pamiętać, iż kwota, którą Pan podał tj. „nie więcej, niż 10 683 zł brutto miesięcznie.” nie jest limitem, o którym wspominam wyżej, gdyż jest to suma renty socjalnej, dodatku dopełniającego oraz wynagrodzenia za pracę. Zgodnie z art. 104 Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych prawo do renty ulega zawieszeniu lub zmniejszeniu w razie osiągania przychodu z tytułu zatrudnienia, służby lub innej pracy zarobkowej albo prowadzenie pozarolniczej działalności w tym z tytułu działalności wykonywanej za granicą.

 

Z poważaniem

Marek Ners

Prawnik

Centrum Integracji Warszawa zaprasza osoby z niepełnosprawnością oraz ich opiekunów

Oferujemy:

  • Pomoc w poszukiwaniu pracy dla osób z niepełnosprawnością
  • Informacje, porady i konsultacje dotyczące problemów osób z niepełnosprawnością
  • Konsultacje psychologiczne oraz prawne

Kontakt:

ul. Dzielna 1, 00-162 Warszawa
tel.: 505 602 517 i 22 831 85 82
e-mail: integracja.warszawa@integracja.org

Skorzystaj z bezpłatnej porady! Zapytaj na stronie: https://niepelnosprawni.pl/pytania