Zakład Ubezpieczeń Społecznych przygotował i wydał specjalny poradnik dla rodziców i opiekunów. Znajdą w nim oni informacje o całym przekroju świadczeń i wsparcia, z którego mogą skorzystać. Zainteresowane osoby dowiedzą się, jak działają ubezpieczenia społeczne i zdrowotne w sytuacjach związanych z macierzyństwem i rodzicielstwem oraz o jakie świadczenia z ZUS mogą się ubiegać. Poradnik w wersji elektronicznej jest dostępny na stronie internetowej www.zus.pl.
Publikacja krok po kroku prowadzi obecnych i przyszłych rodziców oraz opiekunów przez gąszcz przepisów. Poradnik podzielony jest na dwie części: pierwsza opisuje zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu, druga – świadczenia wypłacane z ubezpieczenia chorobowego.
Dla kogo jest przeznaczony poradnik
Poradnik przygotowany jest głównie dla:
kobiet w ciąży i ojców;
przyszłych rodziców;
rodziców dzieci;
opiekunów.
Wartościowe treści znajdą w nim również:
pracownice i pracownicy, czyli osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę;
osoby zatrudnione na podstawie umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług;
przedsiębiorcy, czyli osoby prowadzące działalność gospodarczą – zarówno te prowadzące działalność jednoosobowo, jak i zatrudniające pracowników lub zleceniobiorców.
Jakie informacje znajdują się w poradniku
Autorzy poradnika wyjaśniają, jakie składki opłacają na przykład:
pracownicy;
zleceniobiorcy;
osoby prowadzące działalność gospodarczą;
osoby pobierające zasiłek macierzyński;
osoby korzystające z urlopu wychowawczego.
Można się z niego również dowiedzieć, czym są zbiegi tytułów do ubezpieczeń oraz jakie ulgi dla przedsiębiorców oferuje ZUS. Szczegółowo opisano na przykład ulgę na start, preferencyjną podstawę składek, opłacaną przez pierwsze 24 miesiące i rozwiązanie mały ZUS+.
W drugiej części natomiast rodzice i opiekunowie znajdą informacje na temat:świadczeń dla kobiet w ciąży, w tym:
zwolnienia lekarskiego (e-ZLA);
wynagrodzenia chorobowego i zasiłku chorobowego;
długości zasiłku chorobowego i jego wysokości.
świadczeń, które przysługują już po narodzinach dziecka, w tym:
zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu macierzyńskiego;
zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego;
zasiłku macierzyńskiego za okres uzupełniającego urlopu macierzyńskiego;
zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu rodzicielskiego;
zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu ojcowskiego.
W publikacji jest opisane też wsparcie w trudniejszych sytuacjach. Autorzy wskazują, jak ZUS może pomóc m.in. w przypadku martwego urodzenia lub śmierci dziecka oraz choroby dziecka lub członka rodziny. Gdy członek rodziny zachoruje, z ZUS może na przykład przysługiwać zasiłek opiekuńczy, którego limity i wysokość mogą się różnić w zależności od konkretnych okoliczności.
Dlaczego warto pobrać poradnik
Poradnik dla rodziców i opiekunów dzieci to praktyczne narzędzie, które w prosty sposób tłumaczy, co należy zrobić, aby uzyskać różne świadczenia z ZUS. Publikacja prowadzi krok po kroku:
wyjaśnia przepisy;
wskazuje, jakie dokumenty trzeba dostarczyć, i które formularze wypełnić;
podaje ustawowe i kodeksowe terminy, w jakich trzeba podjąć poszczególne działania;
tłumaczy, jak korzystać z portalu eZUS.
Jakie świadczenia dla rodzin wypłaca ZUS
Zakład Ubezpieczeń Społecznych oprócz zasiłków, które wynikają z przepisów o ubezpieczeniach społecznych, realizuje także kluczowe ogólnopolskie programy związane z rodzicielstwem. Są to:
świadczenie wychowawcze 800+ – można je otrzymywać na każde dziecko do ukończenia przez nie 18 lat, niezależnie od wysokości dochodów w rodzinie;
program Dobry Start – to wsparcie w wysokości 300 zł dla wszystkich uczniów rozpoczynających rok szkolny, wypłacane niezależnie od dochodów w rodzinie;
program Aktywny Rodzic.
Program Aktywny Rodzic wspiera rodziców i opiekunów dzieci do 3 lat. Ma on ułatwić godzenie zadań związanych z rodzicielstwem lub opieką i aktywnością zawodową. Z programu Aktywny Rodzic można otrzymać jedno z trzech świadczeń:
świadczenie aktywni rodzice w pracy, tzw. babciowe – to wsparcie dla rodzin, w których oboje rodzice są aktywni zawodowo, a dzieckiem opiekuje się ktoś inny, np. babcia;
świadczenie aktywnie w żłobku – to dofinansowanie pobytu dziecka w żłobku lub podobnej placówce, gdy oboje rodzice wykonują pracę zawodową;
świadczenie aktywnie w domu – to wsparcie dla rodzin, w których jedno z rodziców nie wróciło do pracy i opiekuje się dzieckiem w domu.
Jak skontaktować się z ZUS-em
Wszystkie informacje na temat świadczeń dla rodziców i opiekunów dzieci dostępne są na stronie internetowej www.zus.pl. W przypadku pytań można skontaktować się z pracownikami Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, którzy są dostępni:
- przez aplikację mobilną mZUS;
- na infolinii 22 560 16 00;
- przez portal eZUS;
- za pośrednictwem e-maila mama@zus.pl;
- w placówkach ZUS.
Poradnik pochodzi z magazynu Integracja 3/2026
Sprawdź, jakie tematy poruszaliśmy w poprzednich numerach i jak można otrzymać magazyn Integracja.
