Od 13 kwietnia 2026 r. obowiązują nowe przepisy w orzecznictwie lekarskim – dotyczą one osób, które mogą wydawać orzeczenia, zmian w kwalifikacjach lekarzy oraz form współpracy z kadrą orzekającą w ZUS.

Jakie orzeczenia wydaje ZUS?

 Zgodnie z przepisami i zakresem działalności ZUS wydaje orzeczenia, które mają zastosowanie:

-przy ustalaniu uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych i innych świadczeń, które wypłaca ZUS,

-przy realizacji zadań zleconych ZUS na podstawie innych ustaw,

- dla celów świadczeń podlegających koordynacji unijnej i dwustronnej,

-w ramach kontroli orzecznictwa o czasowej niezdolności do pracy.

 Dotychczas orzeczenia te mogli wydawać wyłącznie lekarze specjaliści zatrudnieni w ZUS na podstawie umów o pracę.

Co się zmienia i kto może wydawać orzeczenia

Od 13 kwietnia 2026 r., oprócz lekarzy, orzeczenia mogą wydawać również osoby, które wykonują samodzielne zawody medyczne i mają tytuł specjalisty w dziedzinie fizjoterapii albo pielęgniarstwa:

-fizjoterapeuci – mogą wydawać orzeczenia dotyczące rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS,

 -pielęgniarki i pielęgniarze – mogą orzekać w sprawach niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Zmieniły się też kwalifikacje zawodowe, które muszą posiadać lekarze orzekający w ZUS. Na stanowiskach orzeczników mogą teraz pracować również:

-lekarze odbywający szkolenie specjalizacyjne w określonej dziedzinie medycyny,

-lekarze z 5-letnim stażem pracy w zawodzie, którzy nie mają tytułu specjalisty i nie odbywają szkolenia specjalizacyjnego.

Nowe przepisy wprowadziły też zmiany w formach współpracy ZUS z kadrą medyczną. Lekarze orzecznicy, specjaliści fizjoterapii oraz specjaliści pielęgniarstwa mogą teraz wykonywać czynności orzecznicze na podstawie umowy o pracę albo umowy o świadczenie usług.

Wszystkie zmiany, które obowiązują od 13 kwietnia br., to jeden z etapów całej reformy orzecznictwa lekarskiego w Polsce. Kolejne, które będą dotyczyły w szczególności organizacji postępowania orzeczniczego oraz nowego trybu wydawania orzeczeń, wejdą w życie 1 stycznia 2027 r.

Szczegółowe informacje dostępne są na stronie internetowej ZUS: www.zus.pl.