Związek Powiatów Polskich stanowczo protestuje przeciwko zaniżeniu wysokości dotacji na realizację zadania asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami. Samorządy ostrzegają, że przyjęte rozwiązania ustawowe grożą poważnym ograniczeniem dostępności tej formy wsparcia oraz przerzuceniem nieuzasadnionych kosztów na jednostki samorządu terytorialnego.

Rażące obniżenie środków na zadanie

ZPP podkreśla, że rząd – kierując projekt ustawy do Sejmu – zignorował szereg uwag strony samorządowej zgłaszanych w trakcie prac legislacyjnych w ramach Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, w tym tych pierwotnie zaakceptowanych przez Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych. Co więcej, projekt skierowany do Sejmu został zmodyfikowany w stosunku do wersji przekazanej do konsultacji społecznych w grudniu 2024 r., i to w sposób rażąco niekorzystny dla realizatorów zadania.​

Najbardziej kontrowersyjne zmiany

Związek wskazuje na szereg rozwiązań, które uznaje za całkowicie nie do przyjęcia. Do najważniejszych należą:

  • blisko dwukrotne obniżenie dotacji na obsługę zadania;​
  • zamrożenie maksymalnej wysokości dotacji na obsługę zadania, bez jakiegokolwiek mechanizmu waloryzacji;
  • wliczenie do kosztów obsługi zadania wydatków merytorycznych, w tym kosztów zatrudnienia i wynagradzania koordynatorów asystencji;
  • usunięcie z Oceny Skutków Regulacji szacowanych kosztów realizacji zadania po stronie samorządów, przy jednoczesnym bardzo szczegółowym opisaniu nowych etatów i kosztów po stronie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz urzędów wojewódzkich;
  • rezygnacja – wbrew wcześniejszym ustaleniom – z przepisów o waloryzacji wynagrodzeń asystentów, co w perspektywie kilku lat może doprowadzić do poważnych trudności w pozyskaniu kandydatów do pracy w tym zawodzie.

Niespójność działań rządu

ZPP przypomina, że Minister Finansów Andrzej Domański, w trakcie prac nad projektem nowej ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w sierpniu 2024 r., zobowiązał się do przeprowadzenia standaryzacji wyceny zadań zleconych z zakresu administracji rządowej.

Tym większą konsternację samorządów budzi fakt, że równolegle – w toku prac nad ustawą o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami – przedstawiciele kierownictwa Ministerstwa Finansów wykazywali nadzwyczajną gorliwość w forsowaniu obniżenia dotacji dla samorządów i organizacji pozarządowych, bez przeprowadzenia rzetelnych analiz kosztochłonności realizacji nowego zadania.

Apel Związku Powiatów Polskich

Związek Powiatów Polskich apeluje o pilne przywrócenie rozwiązań zapewniających realne, adekwatne do zakresu zadań finansowanie asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami oraz o respektowanie ustaleń wypracowanych w dialogu rządu z samorządem.

Organizacja zapowiada dalsze działania na rzecz zagwarantowania samorządom środków pozwalających na rzetelną i stabilną realizację tego kluczowego dla osób z niepełnosprawnościami wsparcia.