Od obliczonej kwoty podatku, możemy odliczyć niektóre poniesione przez nas wydatki (a ściślej - ich 19%). Najważniejsze z nich wymieniamy poniżej.

Ulgi - ile można odliczyć od podatku - limit w 2003 r.

Dojazd dzieci własnych i przysposobionych do szkoły położonej poza miejscowością stałego bądź czasowego zamieszkania.
Ile można odliczyć od podatku w 2003 r.: 19 proc. poniesionych wydatków, ale nie ma górnego limitu. Na podstawie imiennych biletów okresowych na dojazdy środkami transportu autobusowego, kolejowego lub promowego.

Zakup przez pracowników przyrządów i pomocy naukowych , programów komputerowych, wydawnictw fachowych bezpośrednio związanych z wykonywanym zawodem i pracą. Musimy być zatrudnieni przynajmniej na części etatu.
Ile można odliczyć od podatku w 2003 r.:  19 proc. poniesionych wydatków, ale nie więcej niż 433,20 zł (odpowiada to wydatkom w wysokości do 2280 zł). Na podstawie faktury VAT lub rachunku uproszczonego.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dn. 24 grudnia 2001 r. w sprawie określenia rodzajów przyrządów i pomocy naukowych, których zakup uprawnia do odliczenia poniesionych wydatków od podatku dochodowego (Dz. U. z 2001 r., Nr 155, poz. 1812) zawiera szczegółowy wykaz przyrządów i pomocy. Są to np. instrumenty muzyczne, aparaty fotograficzne, kamery filmowe, komputery, monitory, drukarki, dyskietki, taśmy magnetofonowe, pomoce naukowe dla nauczycieli itd. Musi jednak istnieć bezpośredni związek pomocy / przyrządu z wykonywaną pracą.

Odpłatne dokształcanie i doskonalenie zawodowe. Za wydatki te uważa się wydatki z tytułu:
1) dokształcania w formach szkolnych i pozaszkolnych, określonych w przepisach w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych,
2) poddania się egzaminowi na tytuł kwalifikacyjny,
3) nauki języka obcego w formach zorganizowanych przez podmioty prowadzące działalność w tym zakresie.
Ile można odliczyć od podatku w 2003 r.:  19 proc. poniesionych wydatków, ale nie więcej niż 433,20 zł ( odpowiada to wydatkom w wysokości do 2280 zł ). Na podstawie dowodu wpłaty.

Odpłatne kształcenie w szkołach wyższych lub wyższych szkołach zawodowych. Ulga dotyczy podatników, którzy nie ukończyli 35 lat albo ich dzieci kształcących się, które nie ukończyły 25 lat i nie osiągają dochodów, poza zwolnionymi z opodatkowania .
Ile można odliczyć od podatku w 2003 r.:  19 proc. poniesionych wydatków, ale nie więcej niż 760 zł ( odpowiada to wydatkom w wysokości do 4000 zł ). Na podstawie dowodu wpłaty.

Zakup działki budowlanej - dotyczy wyłącznie osób, które w ramach tzw. ochrony praw nabytych uzyskały prawo do ulgi przed 1 stycznia 2002 r .
Ile można odliczyć od podatku : 19 porc. poniesionych wydatków, ale nie więcej niż 19 proc. ceny 350 m2 działki. Na podstawie aktu notarialnego.

Ulga remontowa: remont i modernizacja budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie tytułu prawnego, a także wpłaty na wyodrębniony fundusz remontowy wspólnoty mieszkaniowej (w tym przypadku na podstawie dowodu wpłaty).
Ile można odliczyć od podatku w 2003 r.: 19 proc. poniesionych wydatków. Nie więcej niż 5.670 zł w przypadku budynku (odpowiada to wydatkom w wysokości do 29.842,10 zł) i 4.725 zł w przypadku remontu mieszkania ( odpowiada to wydatkom w wysokości do 24.868,42 zł). Jeśli ktoś jednocześnie remontuje i modernizuje instalację gazową, urządzenia eksplozymetryczne lub urządzenia gazowe i wyczerpie wyżej wymienione  limity, może skorzystać z powiększonego odliczenia o kwotę 945 zł (odpowiada to wydatkom do 4973,68 zł). W razie jednoczesnego remontu budynku i mieszkania odliczenie nie może przekroczyć 5.670 zł. Powyższe limity dotyczą wydatków ponoszonych w okresie trzech lat: 2003-2005, tzn. możemy wydać kwotę w jednym roku, wyczerpując cały limit bądź dokonać wydatków w ciągu trzech kolejnych lat: 2003, 2004, 2005. Suma wydatków w ciągu 3 lat musi wynosić co najmniej 567 zł. Na podstawie faktury wystawionej przez podatnika podatku od towarów i usług nie korzystającego ze zwolnienia z tego podatku albo na podstawie dowodu odprawy celnej - wystawionych na osobę posiadająca tytuł prawny do zajmowanego lokalu.
Za wydatki na remont i modernizację budynku lub lokalu mieszkalnego uważa się wydatki poniesione na:
1) zakup materiałów i urządzeń,
2) zakup usług obejmujących: wykonanie ekspertyzy, opinii, projektu, transport materiałów i urządzeń, wykonawstwo robót,
3) najem sprzętu budowlanego,
4) opłaty administracyjne i inne opłaty związane z robotami.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dn. 30 grudnia 1996 r. w sprawie określenia wydatków na remont i modernizację budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, o które zmniejsza się podatek dochodowy (Dz. U. Nr 156, poz. 788) zawiera szczegółowy wykaz robót zaliczanych do remontu i modernizacji.

Ulga budowlana / mieszkaniowa - dotyczy wyłącznie osób, które w ramach tzw. ochrony praw nabytych uzyskały prawo do ulgi przed 1 stycznia 2002 r.
a) budowa budynku mieszkalnego,
b) wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni mieszkaniowej, w tym przekształcenie lokatorskiego prawa spółdzielczego na własnościowe prawo do lokalu (w ramach tego można odliczyć kwotę spłaty kredytu mieszkaniowego zaciągniętego przez spółdzielnię mieszkaniową przed 31 maja 1992 r. - w poprzednich latach obowiązywała odrębna regulacja),
c) zakup nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (np. od tzw. firmy developerskiej),
d) nadbudowa lub rozbudowa budynku na cele mieszkalne,
e) przebudowa strychu, suszarni, przystosowanie innego pomieszczenia na cele mieszkalne,
f) wykończenie lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym, do dnia zasiedlenia tego lokalu.
Ile można odliczyć od podatku w 2003 r .: 19 proc. poniesionych wydatków, ale nie więcej niż 35.910 zł ( odpowiada to wydatkom w wysokości do 189.000 zł ).
Na podstawie: punkt b) - dowód wpłaty, punkty a), c) do f) - faktura wystawiona wyłącznie przez podatnika podatku od towarów i usług, nie korzystającego ze zwolnienia od tego podatku albo dowód odprawy celnej.

UWAGA : Jeśli ktoś kontynuuje budowę budynku, przebudowę strychu, suszarni, przystosowanie innego pomieszczenia lub wykończenie mieszkania w nowym budynku, rozpoczęte przed 1 stycznia 1997 r., to może odliczać wydatki na starych zasadach (od dochodu) obowiązujących jeszcze przed 1 stycznia 1997 r. Wydatki poniesione i odliczone po raz pierwszy po 31 grudnia 2000 r. mogą być odliczane od podatku nie dłużej niż przez 4 kolejne lata licząc od pierwszego odliczenia.

Oszczędzanie w kasie mieszkaniowej - podobnie, jak duża ulga budowlana dotyczy wyłącznie osób, które w ramach tzw. ochrony praw nabytych uzyskały prawo do ulgi przed 1 stycznia 2002 r .
Ile można odliczyć od podatku w 2003 r.: Możemy odliczyć do 30 proc. wpłaconej kwoty, ale nie więcej niż 11.340 zł ( odpowiada to wydatkom w wysokości do 37.800 zł ). Na podstawie dowodu wpłaty. Odliczenie to mieści się w limicie ulgi budowlanej. Na przykład, jeśli ktoś odliczy 37.800 zł z tytułu np. budowy mieszkania, to nie będzie już mógł odliczyć 30 proc. wpłat do kasy mieszkaniowej.

Pamiętajmy, że na wszystkie wymienione wydatki wymagane są faktury / dowody wpłat.

O czym warto wiedzieć?

Uwaga! Obliczony podatek dochodowy w pierwszej kolejności ulega obniżeniu o kwotę składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne (składka jest obowiązkowo, co miesiąc, potrącana z zaliczki na podatek). To ogranicza możliwość dokonywania odliczeń, mimo iż takie odliczenia (wymienione powyżej) nadal obowiązują. Korzyść z odliczenia ogranicza się jedynie do możliwości uzyskania zwrotu nadpłaconego podatku (pomniejszonego o składkę na ubezpieczenie zdrowotne) z urzędu skarbowego. Zwrotu składki na ubezpieczenie zdrowotne oczywiście nie można się domagać. Ta zmiana dotyka przede wszystkim podatników o niskich dochodach, bo to im zabraknie dochodu / podatku do odliczeń. Im niższy dochód, tym bardziej wzrasta procentowy udział składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie podatku.

Częściowym wyjściem z tej sytuacji jest zwiększenie własnego dochodu (podejmowanie zajęć zarobkowych, zleceń) oraz dokonywanie najpierw odliczeń jednorocznych (np. na rehabilitację, na odpłatne kształcenie, na leczenie). Wydatki budowlane, mieszkaniowe, remontowe, na zakup działki i na oszczędzanie w kasie mieszkaniowej można odliczać w latach następnych aż do całkowitego odliczenia.

Innym rozwiązaniem może być wykorzystywanie możliwości odliczania wydatków na cele rehabilitacyjne przez podatników mających na utrzymaniu osoby niepełnosprawne (patrz wcześniej - "Kto może odliczać wydatki na cele rehabilitacyjne?"). Wówczas jednak osoba niepełnosprawna musi mieć niskie dochody (9120 zł w całym 2003 r.). Rachunki muszą być wystawione nie na osobę niepełnosprawną, ale na podatnika mającego na utrzymaniu taką osobę.

Należy jeszcze raz podkreślić, iż składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi w 2003 r. 8% podstawy wymiaru, a jednocześnie można ją odliczać od podatku dochodowego tylko do wysokości 7,75% podstawy wymiaru. Oznacza to, iż zapłacimy z własnego dochodu 0,25% składki sami, bez możliwości odliczenia od dochodu.

Podatek należny
Obliczony należny podatek (po odliczeniach) porównujemy z kwotą zaliczek na podatek wpłacanych przez cały rok podatkowy i albo dopłacamy różnicę należną fiskusowi, albo czekamy na zwrot nadpłaty z urzędu skarbowego.

Spis treści:

Rozdział 1. Informacje ogólne

Rozdział 2. Obliczanie dochodu

Rozdział 3. Odliczenia od dochodu

Rozdział 4. Odliczenia od podatku

Rozdział 5. O czym należy pamiętać?



Opracowanie przygotowano w Stowarzyszeniu Klon/Jawor w ramach serii "Poznaj Swoje Prawa"
Inne opracowania z serii dostępne są:
- w serwisie internetowym http://pomocspoleczna.ngo.pl
- w telegazecie Pr. 2 TVP od strony 175 do 199
- w siedzibie Stowarzyszenia na ul. Szpitalnej 5/5, 00-031 Warszawa