Podatek płacimy od dochodu, który osiągnęliśmy w danym roku.

Dochód = przychód - koszty uzyskania przychodu

1. Wypełniając zeznanie podatkowe sumujemy wszystkie przychody podlegające opodatkowaniu, czyli środki z:

a) pracy na etacie (lub części etatu),

b) umowy zlecenia, umowy o dzieło,

c) renty, emerytury,

d) najmu, dzierżawy,

e) działalności gospodarczej wykonywanej na własny rachunek,

f) innych źródeł, nawet tych nie wymienionych w ustawie.

Na odrębnych zasadach opodatkowane są spadki i darowizny.

UWAGA : Należy pamiętać, że istnieją też kwoty, które nie są opodatkowane (listę tych tzw. zwolnień przedmiotowych podajemy poniżej). Oznacza to, iż kwoty te są wolne od podatku i nie dodajemy ich do kwoty przychodów.

2. Od obliczonej kwoty przychodu odejmujemy tzw. koszty uzyskania przychodu. W 2003 r. są to następujące kwoty:

Zryczałtowane koszty uzyskania (dla pracujących na jednym etacie):
- miesięcznie: 99,96 zł
- za cały rok: 1199,52 zł
dla wieloetatowców - maksymalnie 1799,37 zł rocznie

Koszty uzyskania dla osób pracujących poza miejscem stałego lub czasowego zamieszkania, nie otrzymujących rozłąkowego (pracujących na jednym etacie):
- miesięcznie: 124,95 zł
- za cały rok: 1499,40 zł
dla wieloetatowców - maksymalnie 2249,21 zł rocznie

W celu podwyższenia kosztów uzyskania przychodów z tytułu wykonywania pracy poza miejscem stałego lub czasowego zamieszkania, pracownik powinien złożyć pracodawcy odpowiednie oświadczenie.
Jeżeli roczne koszty uzyskania przychodów, określone powyżej, są niższe od wydatków na dojazd do zakładu pracy autobusem, koleją lub środkami komunikacji miejskiej, w rocznym rozliczeniu podatku koszty te mogą być przyjęte w wysokości wydatków faktycznie poniesionych (konieczne są imienne bilety okresowe).
Wyżej określone koszty przyjmuje się w przypadku zatrudnienia. Inaczej będzie np. w razie umowy zlecenia (20% kwoty przychodu). Jeżeli jednak podatnik udokumentuje, że koszty uzyskania przychodów były wyższe, przyjmuje się je w wysokości kosztów faktycznie poniesionych.
W przypadku zaś rent i emerytur nie przyjmuje się w ogóle kosztów uzyskania przychodów.

3. W ten sposób, po odjęciu kosztów uzyskania od przychodu, otrzymujemy dochód.

Jakie kwoty są zwolnione od podatku dochodowego?

Lista przykładowych zwolnień przedmiotowych:

1) renty inwalidów wojennych i wojskowych,

2) odszkodowania otrzymane na podstawie przepisów prawa administracyjnego, prawa cywilnego i na podstawie innych ustaw (np. odszkodowania za uszkodzenie ciała poniesione w wyniku wypadku samochodowego, za wypadek przy pracy, renty odszkodowawcze z PZU),

3) kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych (jeśli ubezpieczyliśmy się sami lub ubezpieczyliśmy mieszkanie samochód, np. odszkodowania z tytułu ubezpieczenia auto casco albo od następstw nieszczęśliwych wypadków),

4) kwoty otrzymane przez pracowników z tytułu kosztów używania pojazdów samochodowych dla potrzeb zakładu pracy:

5)  zasiłki (dodatki) rodzinne i pielęgnacyjne, zasiłki wychowawcze oraz zasiłki porodowe,

6)  kwoty pomocy finansowej ze środków pomocy społecznej i z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, wypłacane na zmniejszenie wydatków mieszkaniowych ,

7) dodatki mieszkaniowe,

8) wartość rzeczowych świadczeń okolicznościowych otrzymanych przez pracownika, sfinansowanych w całości ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub funduszy związków zawodowych - do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 380 zł; rzeczowymi świadczeniami okolicznościowymi są w szczególności: bony towarowe, paczki świąteczne dla dzieci, bilety na imprezy sportowe lub kulturalne,

9) dodatek energetyczny dla kombatantów,

10) świadczenia z pomocy społecznej: zasiłki, renty socjalne (od 1 października 2003 renty nie są już świadczeniami z pomocy społecznej - zostały też opodatkowane, nie wchodzą więc do listy zwolnień przedmiotowych), świadczenia rzeczowe oraz zapomogi wypłacane ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych oraz funduszów związków zawodowych w przypadku indywidualnych zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych, długotrwałej choroby lub śmierci,

11) świadczenia otrzymywane na:
- rehabilitację zawodową, społeczną i leczniczą osób niepełnosprawnych z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz z zakładowych funduszy rehabilitacji,
- doraźną lub okresową pomoc dla kombatantów oraz pozostałych po nich członków rodzin ze środków Państwowego Funduszu Kombatantów.

12) świadczenia rzeczowe otrzymywane przez emerytów i rencistów z macierzystych zakładów pracy oraz związków zawodowych,

13) stypendia naukowe,

14) nagrody wypłacane przez Polski Komitet Olimpijski i Polski Komitet Paraolimpijski za uzyskanie wyników na igrzyskach olimpijskich i paraolimpijskich,

15) świadczenia pieniężne przyznane na podstawie ustawy z dn. 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR,

16) kwoty jednorazowej pomocy finansowej wypłaconej ofiarom prześladowań hitlerowskich przez Fundację Polsko-Niemieckie Pojednanie.

O czym trzeba pamiętać?
Wypełniając zeznanie podatkowe, posługujemy się informacjami, które otrzymujemy z zakładu pracy, ZUS-u, czy od zleceniodawcy. Tam znajdziemy obliczone kwoty przychodu, kosztów uzyskania, dochodu i zaliczek wpłaconych na poczet należnego podatku.

Rozliczając się z urzędem skarbowym możemy wpływać na wysokość zapłaconego przez nas podatku dochodowego w ciągu danego roku poprzez:

odliczenia od dochodu,
odliczenia od podatku.

Odliczenia od dochodu są korzystniejsze niż odliczenia od podatku. Dotyczy to osób o wyższych dochodach (z II i III przedziału podatkowego). Różnica polega na tym, że odliczając określoną kwotę od dochodu, odzyskujemy odpowiednio 19%, 30% lub 40%  poniesionych wydatków. Gdy odliczamy od podatku, to odzyskujemy 19% poniesionych wydatków (w jednym przypadku 30%), ponieważ odliczamy tylko 19% wydatków.



Spis treści:

Rozdział 1. Informacje ogólne

Rozdział 2. Obliczanie dochodu

Rozdział 3. Odliczenia od dochodu

Rozdział 4. Odliczenia od podatku

Rozdział 5. O czym należy pamiętać?



Opracowanie przygotowano w Stowarzyszeniu Klon/Jawor w ramach serii "Poznaj Swoje Prawa"
Inne opracowania z serii dostępne są:
- w serwisie internetowym http://pomocspoleczna.ngo.pl
- w telegazecie Pr. 2 TVP od strony 175 do 199
- w siedzibie Stowarzyszenia na ul. Szpitalnej 5/5, 00-031 Warszawa