W zakresie podatków w 2003 r. w stosunku do roku ubiegłego nastąpiły pewne zmiany.
Zamrożone zostały progi podatkowe, jednak wzrosła kwota wolna od podatku. Wzrosły koszty uzyskania przychodu, podwyższono kwoty w ramach ulgi remontowej. Ulga ta obejmuje nowy okres 2003 - 2005 r.
Składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi w 2003 r. 8% podstawy wymiaru, a jednocześnie można ją odliczać od podatku dochodowego tylko do wysokości 7,75% podstawy wymiaru. Oznacza to, iż zapłacimy z własnego dochodu 0,25% składki sami, bez możliwości odliczenia od dochodu.
Należy pamiętać, iż coraz głośniej mówi się o reformie systemu podatkowego. Dąży się do jego uproszczenia. Zgłaszana jest nawet koncepcja tzw. podatku liniowego. Jednak będzie się to łączyło z likwidacją, jeśli nie wszystkich, to większości ulg i odliczeń podatkowych. Być może zostanie ulga rehabilitacyjna, ulga remontowa, ale do końca jej okresu, tj. do końca 2005 r. oraz odliczenie zwrotu nienależnie pobranych rent, emerytur i innych świadczeń. Szerzej o tym i pozostałych podatkowych zagadnieniach poniżej.

Obowiązkiem każdego podatnika jest rozliczenie się z urzędem skarbowym. Jeżeli  posiadamy dochody tylko z jednego źródła, nie dokonujemy odliczeń, nie opodatkowujemy się wspólnie z małżonkiem, rozliczenia dokona za nas płatnik (pracodawca, ZUS). W innych przypadkach rozliczamy się samodzielnie. Wypełniamy wtedy zeznanie podatkowe (tzw. PIT) odpowiednio - dla osób posiadających dochody z wielu źródeł nie korzystających z odliczeń; dla korzystających z odliczeń bądź dla podatników korzystających ze wspólnego opodatkowania z małżonkiem.

Warto pamiętać, że można również rozliczać się wspólnie.

1. Dotyczy to małżonków. Kiedy warto, żeby rozliczyli się oni wspólnie? Na przykład jedno z nich zarabia mało lub wcale, a drugie osiąga dochody z II albo III przedziału podatkowego. Jeśli dochody małżonków mieszczą się w tym samym przedziale podatkowym, wtedy nie ma to sensu.
Dlaczego? Wspólne rozliczenie polega na dodaniu dochodów małżonków i podzieleniu tej sumy przez 2.

Przykład I.

Dochód w ciągu roku
18 tys. zł (dochód żony)
42 tys. zł (dochód męża)

Podatek do zapłacanie jeżeli małżonkowie rozliczają się oddzielnie
19 proc. (podatek żony)
30 proc. (podatek męża)

Roczny dochód na jednego małżonka, przy wspólnym rozliczaniu się z podatku dochodowego
18 tys. zł + 42 tys. zł = 60 tys. zł
60 tys : 2 = 30 tys. zł
 
Przy wspólnym rozliczeniu się dochód na jednego małżonka wyniesie 30  tys. zł. Ta kwota mieści się w I przedziale podatkowym, czyli obowiązująca dla nich stawka podatkowa to 19%.

2 . Osoby samotnie wychowujące w danym roku podatkowym:

  • dzieci małoletnie,
  • dzieci, bez względu na ich wiek, na które pobierany jest zasiłek pielęgnacyjny (a więc dzieci niepełnosprawne),
  • dzieci do ukończenia 25 lat uczące się w szkołach, jeśli dzieci te nie uzyskały w roku podatkowym dochodów, z wyjątkiem dochodów zwolnionych od podatku dochodowego, renty rodzinnej oraz dochodów w wysokości nie powodującej obowiązku zapłaty podatku.

mogą skorzystać z podobnych zasad (jak przy wspólnym rozliczaniu się małżonków).

Podatek liczymy w podwójnej wysokości od połowy dochodów takich podatników. Tu podobnie, jak w Przykładzie I, czyli przy zarobku 42 tys. zł rocznie, podatnik musiałby zapłacić 30% podatku. Jeśli jednak skorzysta z ww. możliwości, to wówczas zapłaci 19%, ponieważ połowa jego dochodów to 21 tys. zł, a więc mieści się w I przedziale podatkowym.

Osoba samotnie wychowująca dzieci to, wg ustawy, rodzic albo opiekun prawny stanu wolnego: panna, kawaler, osoba rozwiedziona, osoba w stosunku do której orzeczono separację, wdowa oraz wdowiec. Nie jest taką osobą np. matka, która nie mieszka z mężem i faktycznie samotnie wychowuje dziecko, ale nie jest po rozwodzie lub separacji. Za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się też osobę pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

UWAGA: Takie rozliczenie jest możliwe także wówczas, gdy rodzic samotnie opiekował się dzieckiem tylko przez część roku.

Przykład: Kobieta urodziła dziecko we wrześniu  2003 r. i wychowuje je samotnie - może rozliczyć podatek wspólnie z dzieckiem za cały 2003 r .

Jeżeli podatnik złoży płatnikowi oświadczenie o zamiarze wspólnego opodatkowania w danym roku podatkowym z małżonkiem, bądź na zasadach przysługujących osobom samotnie wychowującym dzieci, jego zaliczki na podatek będą odpowiednio zmniejszone. Uniknie w ten sposób nadpłaty podatku.



Spis treści:

Rozdział 1. Informacje ogólne

Rozdział 2. Obliczanie dochodu

Rozdział 3. Odliczenia od dochodu

Rozdział 4. Odliczenia od podatku

Rozdział 5. O czym należy pamiętać?



Opracowanie przygotowano w Stowarzyszeniu Klon/Jawor w ramach serii "Poznaj Swoje Prawa"
Inne opracowania z serii dostępne są:
- w serwisie internetowym http://pomocspoleczna.ngo.pl
- w telegazecie Pr. 2 TVP od strony 175 do 199
- w siedzibie Stowarzyszenia na ul. Szpitalnej 5/5, 00-031 Warszawa