Już jutro, 25 września, rządowy projekt ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami ponownie trafi na Stały Komitet Rady Ministrów (SKRM). Jest to kolejna w tym miesiącu próba kontynuowania prac nad ustawą, która ma zapewnić dostęp do systemowych usług asystencji osobistej. Obecnie usługi te są realizowane jedynie w ramach projektów organizacji pozarządowych i samorządów finansowanych z Funduszu Solidarnościowego.

Po wielomiesięcznych pracach ustawa pojawiła się na SKRM już 4 września. Choć obrady przeciągnęły się na następny dzień, dalsze prace przeniesiono na kolejne posiedzenie, które odbędzie się już jutro.

Jakie poprawki?

W międzyczasie Ministerstwo Rodziny wprowadziło szereg poprawek, które są zgodne z uwagami zgłoszonymi przez resorty na kolejnym etapie prac. Wśród tych zmian znalazł się wymóg co najmniej półrocznego doświadczenia w bezpośrednim wspieraniu osób z niepełnosprawnościami, w wymiarze co najmniej 120 godzin. Doświadczenie ma być udokumentowane na podstawie umowy o pracę, umowy cywilnoprawnej lub umowy o wolontariat. Dotyczyć to ma również asystentów, których zgłasza użytkownik asystencji osobistej, nie tylko zaproponowanych przez realizatorów.

Wprowadzono też zasadę, że niewykorzystane w danym miesiącu godziny asystencji osobistej (nie więcej niż 100 godzin i nie więcej niż 50 procent miesięcznego wymiaru) mogą zostać wykorzystane w kolejnym miesiącu. We wcześniejszych wersjach projektu ustawy zakładano szerszą możliwość ograniczonego kumulowania godzin w ramach danego roku kalendarzowego.

Z ustawy usunięto również ustawową gwarancję waloryzacji wynagrodzenia asystentów osobistych. Ponadto Rada Ministrów została upoważniona do wydania rozporządzenia określającego wskaźnik wzrostu stawek godzinowych za asystencję.

Bez budżetu osobistego

Największą zmianą w stosunku do pierwotnego projektu ustawy jest rezygnacja z koncepcji zatrudnienia asystenta bezpośrednio przez osobę z niepełnosprawnością, czyli tzw. budżetu osobistego. Zmienione przepisy stanowią, że asystent będzie nawiązywał współpracę w zakresie świadczenia usług asystencji wyłącznie z realizatorem, niezależnie od tego, czy asystent został wskazany przez użytkownika, czy wybrany przez realizatora.

Kością niezgody pomiędzy Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) a Ministerstwem Finansów jest wciąż m.in. kwestia łączenia pobierania świadczenia wspierającego z korzystaniem z asystencji. MRPiPS pozostaje na stanowisku, że korzystanie z usług wspierających niezależne życie nie może pozbawiać osób z niepełnosprawnościami wsparcia finansowego.

Informacje na temat obecnego kształtu ustawy można znaleźć na stronie Rządowego Centrum Legislacji.