„Różni w potrzebach. Równi w prawach” – to hasło tegorocznej kampanii społecznej realizowanej siódmy rok z rzędu w ramach obchodów przypadającego 2 kwietnia Światowego Dnia Świadomości Autyzmu. Jest to inicjatywa całkowicie oddolna, przygotowana w całości przez młode osoby samorzecznicze rozwijające się w spektrum autyzmu i z niepełnosprawnościami, zrzeszone w Klubie Świadomej Młodzieży Fundacji Autism Team, które w podejmowanych aktywnościach są wspierane przez ekspertów Fundacji Autism Team. Działania mają charakter pro bono, a udział w nich jest nieodpłatny.
Kampania kompleksowo podejmuje kwestie wciąż istniejących nierówności i marginalizacji osób w spektrum autyzmu w różnych obszarach życia – od edukacji, przez pracę, aż po ochronę praw dziecka i obywatela. Jej głównym celem jest przeciwdziałanie zjawisku „pozorowanej partycypacji” i „pozorowanej aktywizacji” (tzw. tokenizmu), czyli symbolicznego włączania osób w spektrum autyzmu – lub ogólniej z niepełnosprawnościami – w celu stworzenia pozorów inkluzywności, bez rzeczywistego zaangażowania ich w procesy decyzyjne oraz uwzględniania ich opinii.
Kampania trwa w okresie 2-16 kwietnia.
Najważniejsze kampanijne postulaty
- Eliminowanie „pozorowanych konsultacji”, w tym wypracowanie konkretnych standardów prowadzenia konsultacji społecznych, w których obywatelskie zaangażowanie realnie wpływa na decyzje na poziomie instytucji, samorządów i administracji.
- Przeciwdziałanie „pozorowanej aktywizacji” zawodowej i fasadowym działaniom na rzecz osób neuroróżnorodnych i z niepełnosprawnościami.
- Uznanie samorzecznictwa jako pełnoprawnej kompetencji eksperckiej. Jasne zasady profesjonalizacji samorzecznictwa, w tym standardy wynagrodzeń i równorzędnego traktowania samorzeczników w pracach zespołów, grupach roboczych oraz przy realizacji projektów.
- Przeciwdziałanie ukrytej segregacji w edukacji i wykluczaniu młodych osób w spektrum autyzmu z życia społecznego szkoły.
- Wzmacnianie sprawczości osób z największymi trudnościami w codziennym funkcjonowaniu, m.in. poprzez AAC, wspomaganą komunikację i reprezentację rzeczniczą.
- Promowanie dobrych praktyk partycypacyjnych – przykłady sytuacji, w których głos młodych samorzeczników realnie zmienił działania instytucji, organizacji, szkół czy pracodawców.
- Dostępność realna, nie deklaratywna, także przez budowanie społecznej wrażliwości na bariery systemowe i mentalne.
– Ja chcę mieć realny wpływ na decyzje, które dotyczą mojego życia – i życia innych osób w spektrum. Nie być statystą. Nie być „na pokaz” - mówi Jan Gawroński, samorzecznik, założyciel i koordynator Klubu Świadomej Młodzieży Fundacji Autism Team.
– Są wśród nas osoby, które potrzebują stałego wsparcia. Ich głos jest prawie niesłyszalny, a powinien być brany pod uwagę najbardziej. I jest jeszcze jedna sprawa, o której nie mówi się prawie wcale: osoby rozwijające się w spektrum, które doświadczają kryzysu bezdomności. To realny problem, który musimy nazwać i zacząć rozwiązywać.
Nic o nas bez nas
Kampania dąży do zastąpienia pozorowanych działań autentycznym partnerstwem i rzeczywistym udziałem osób w spektrum autyzmu w procesach decyzyjnych w życiu publicznym, zawodowym i edukacyjnym, zgodnie z zasadą „Nic o nas bez nas”. Równocześnie młodzi samorzecznicy będą wskazywać na pozytywne przykłady partycypacji i efektywnej współpracy z różnymi podmiotami, która przełożyła się na realną poprawę sytuacji osób w spektrum autyzmu i ich rodzin. W kampanii młodzież również zwraca uwagę na dramatyczną sytuację osób wymagających stałego, wysokospecjalistycznego wsparcia, których głos – ze względu na złożone potrzeby opiekuńcze – jest dziś najmniej słyszalny.
Trzy filary kampanii
Tegoroczna edycja swoją formułą będzie nawiązywała do odsłon z poprzednich lat. Będzie się opierała na trzech filarach:
- Głównym punktem kampanii jest spot z udziałem Samorzeczniczek i Samorzeczników rozwijających się w spektrum autyzmu wraz z osobami sojuszniczymi. Jego scenariusz powstał na podstawie briefu opracowanego przez osoby samorzecznicze podczas cyklu warsztatów i spotkań poprzedzających przygotowanie kampanii. To młodzież określiła kierunek przekazu oraz wiodące wątki, odwołując się do własnych doświadczeń i obserwacji dotyczących zjawiska partycypacji w różnych obszarach życia.
- Rozwinięciem spotu będą zaprezentowane w różnej formie wypowiedzi osób samorzeczniczych dotyczące ich doświadczeń nawiązujących do bieżącego hasła kampanii oraz jej postulatów. Uzupełniać je będą komentarze rodziców i opiekunów, a także ekspertów – terapeutów, nauczycieli, psychologów i pedagogów.
- Otwarte, dostępne dla wszystkich wydarzenia towarzyszące – warsztaty, spotkania, Lekcje Różnorodności, podczas których podejmowana będzie dyskusja o tym, jak mądrze wspierać osoby neuroatypowe, wzmacniać ich potencjał, głos i sprawczość.
Jednocześnie przez cały czas trwania kampanii będzie prowadzona intensywna komunikacja w mediach społecznościowych prezentująca działania podejmowane przez młode osoby samorzecznicze.
Organizatorzy kampanii:
- Fundacja Autism Team;
- Klub Świadomej Młodzieży przy Fundacji Autism Team w Łodzi;
- Klub Świadomej Młodzieży przy Fundacji Autism Team Włocławek i okolice;
- Inicjatywa Obywatelska „Chcemy całego życia”, Inicjatywa „Nasz Rzecznik”.
Honorowy patronat:
- Rzecznik Praw Obywatelskich;
- Rzeczniczka Praw Dziecka;
- Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych;
- Główny Inspektor Pracy.
Partnerzy kampanii:
- Fundacja na Rzecz Rozwoju Probacji „PROBARE”,
- Fundacja „Pro Aperte”,
- Klub Świadomej Młodzieży w Kutnie przy Fundacji „Pro Aperte”,
- Fundacja „AleKlasa”,
- Ośrodek Terapii Neurorozwojowej „Poczuj Sam”,
- „Aspiracje” – Autyzm na koszulkach,
- Sekcja Praw Dziecka przy Okręgowej Radzie Adwokackiej w Warszawie,
- Fundacja „FIONA”,
- Fundacja „Niestereotypowi”,
- Fundacja „Artonomia”,
- Maciej Ryszawy – „Maciej w spektrum”,
- Krzysztof Chojecki – „Pan Pistacja”,
- „Psycholog na spektrum” – Anita Wojtkiewicz,
- „Kobieta z ADHD”– Alicja Bazan,
- Kacper Rudak – Fundacja „Zdążyć z miłością”,
- „Autyzm po ludzku” – Agnieszka Sułkowska,
- Fundacja „Mój Mount Everest”,
- Tomasz Bilicki – Inicjatywa Restart,
- Fundacja „Pomerdało mi się”,
- Bartosz Jakubowski – samorzecznik,
- Kolektyw PIMP MY MIND,
- Łódzka Fundacja Trampolina,
- Stowarzyszenie „Nigdy Więcej”,
- Stowarzyszenie „SuperMoce”,
- Inicjatywa „Siła Małych Kroków”,
- Patryk Brzuski – AutyPatryk,
- Fundacja „Prodeste”,
- Autistic Snaphots Photography & Asperger Marek Stankiewicz,
- „Atypowa Dziewczyna” – Paulina Kaczmarczyk,
- „FemiAutyzm”, „Consensus” – dr Joanna Ławicka,
- Fundacja „Niebieski Szlak”,
- Fundacja „Giganci”,
- Fundacja „Autika”,
- Towarzystwo Tłumaczy i Wykładowców Polskiego Języka Migowego „GEST”,
- Inicjatywa „Autyzm Ale”,
- Centrum Handlowe Port Łódź.
Autism team
Autism team
