Już od dwóch lat można ubiegać się o świadczenie wspierające. Wciąż budzi ono jednak spore emocje – głównie ze względu na długi czas oczekiwania na komisję wydającą decyzję, a także nadreprezentację seniorów wśród beneficjentów świadczenia, które w zamyśle miało wspierać przede wszystkim osoby z niepełnosprawnościami.

Od 1 stycznia 2024 r. dorosłe osoby z niepełnosprawnością mogą składać wnioski do wojewódzkich zespołów ds. orzekania o niepełnosprawności (WZON) o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Jest on określany w skali od 1 do 100 punktów. Dopiero na podstawie tej decyzji, wydawanej przez specjalnie powołane zespoły, przyznawane jest świadczenie oraz ustalana jego wysokość. Od decyzji przysługuje odwołanie. Co ważne: gdy osoba z niepełnosprawnością przechodzi na świadczenie wspierające, jej opiekun traci prawo do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego.

Punkty, progi, procenty

Zgodnie z ustawą wysokość świadczenia wspierającego jest powiązana z wysokością renty socjalnej i zależy od liczby punktów:

  • 220 proc. renty socjalnej – od 95 do 100 punktów,
  • 180 proc. renty socjalnej – od 90 do 94 punktów,
  • 120 proc. renty socjalnej – od 85 do 89 punktów,
  • 80 proc. renty socjalnej – od 80 do 84 punktów,
  • 60 proc. renty socjalnej – od 75 do 79 punktów,
  • 40 proc. renty socjalnej – od 70 do 74 punktów.

Ile wydano decyzji?

Jak poinformowało nas Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, do końca 2025 roku wydano łącznie 630 118 decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia. Najwięcej, bo aż 196 370 decyzji, określało poziom wsparcia na poniżej 70 punktów, co nie daje prawa do świadczenia.

Decyzji w najwyższym przedziale (95–100 pkt) było ponad dwukrotnie mniej – 80 444. Statystyki dla pozostałych przedziałów prezentują się następująco:

  • 90–94 pkt: 65 332
  • 85–89 pkt: 70 515
  • 80–84 pkt: 72 181
  • 75–79 pkt: 73 205
  • 70–74 pkt: 72 071

Ministerstwo podkreśla, że liczba wydanych decyzji nie jest tożsama z liczbą osób pobierających pieniądze, ponieważ o wypłatę świadczenia występuje tylko część uprawnionych.

Ile osób otrzymało świadczenie?

255 026 – dokładnie tyle osób choć raz otrzymało świadczenie wspierające w 2025 roku. Co ciekawe, najwięcej spośród nich, bo aż 65 636, otrzymało świadczenie w najwyższej wysokości, czyli 220 proc. renty socjalnej. 52 559 otrzymało świadczenie w wysokości 180 proc., a 53 913 w wysokości 120 proc. renty socjalnej. Świadczenie niższe niż renta socjalna otrzymało 52 230 (80 proc. renty socjalnej) i 30 424 osoby (60 proc.).

Od tego roku świadczenie mogą otrzymywać osoby, których poziom potrzeby wsparcia oceniono na między 70 a 74 w stupunktowej skali. Im przysługuje świadczenie w wysokości 40 proc. renty socjalnej. Wcześniej w takiej wysokości przyznawano je w wyjątkowych warunkach i w 2025 roku otrzymały je 264 osoby.

Nowe wytyczne 

11 grudnia Ministerstwo Rodziny przekazało do wojewódzkich zespołów nowe wytyczne dla specjalistów oceniających poziom potrzeby wsparcia. Mają one doprecyzować zasady punktacji, szczególnie w przypadku osób powyżej 75. roku życia.

Wytyczne dotyczą m.in. oceny zdolności do samodzielnego wykonania dziewięciu czynności, takich jak: poruszanie się w nieznanym środowisku, korzystanie z transportu, technologii informacyjnych, podejmowanie decyzji, dbanie o dom czy załatwianie spraw urzędowych. Komisje mają teraz wyraźniej różnicować liczbę przyznanych punktów na podstawie oceny zdolności do wykonywania tych czynności ze względu na wiek osób ubiegających się o świadczenie.

– Okolicznością, którą należy brać pod uwagę przy ustalaniu potrzeby wsparcia, jest wiek osoby zainteresowanej – czytamy w Wytycznych. – U osób powyżej 75. roku życia zachodzi znaczne ograniczenie sprawności psychofizycznej, co wiąże się z koniecznością udzielania im wsparcia przez inne osoby. Należy wyraźnie podkreślić, że wsparcie w rozumieniu przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych odnosi się tylko do tego zakresu wsparcia, które wynika z niepełnosprawności osoby ocenianej, nie zaś wsparcia związanego z wiekiem tej osoby – wyjaśnia Ministerstwo.