Podczas dzisiejszego posiedzenia Sejmu RP odbyło się pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami oraz poselskiego projektu dotyczącego tego samego zagadnienia. - Wreszcie po latach mamy realną szansę, żeby spełnić obietnicę daną osobom z niepełnosprawnościami, które od wielu lat czekały na to podstawowe narzędzie godnego i niezależnego życia, jakim jest asystencja osobista — mówiła podczas  posiedzenia Sejmu Maja Ewa Nowak, posłanka na Sejm RP.

Oba projekty ustawy mają wspólny cel, stworzyć jednolity, stabilny system wsparcia dla osób, które tego potrzebują, aby mogły wieść niezależne życie i w pełni uczestniczyć w życiu społecznym. Różnią się w zasadach korzystania: z godzin asysty, okresach przejściowych dla osób wchodzących w dorosłość czy w zakresie uprawnień do doradztwa wzajemnego.

Obecnie asystencja osobista realizowana jest w ramach rocznych programów rządowych, finansowanych z Funduszu Solidarnościowego. Takie rozwiązanie nie zapewnia jednak ciągłości wsparcia, a dostęp do niego jest ograniczony.

– Środowisko osób z niepełnosprawnościami czekało stanowczo za długo na realny projekt ustawy o asystencji osobistej – dodaje Maja Ewa Nowak — Za długo żyło w poczuciu, że zawsze jest coś ważniejszego i że ich interesy są odkładane na później.

Rządowy projekt ustawy o asystencji osobistej

Rządowy projekt ustawy o asystencji osobistej przewiduje, że z usług asystenta osobistego będą mogły korzystać osoby z niepełnosprawnościami w wieku od 18 do 65 roku życia, które uzyskały co najmniej 80 punktów w skali potrzeby wsparcia, a od 2030 roku również młodzież od 13. roku życia. 

– Ustawa o asystencji ma odblokować potencjał zawodowy oraz społeczny osób z niepełnosprawnościami — podkreśla Łukasz Krasoń — W Polsce wiele osób z niepełnosprawnościami jest bierna zawodowo. Powodem najczęściej nie jest brak edukacji, tylko to, że nie mogą dotrzeć do pracy. W tym może pomóc asystent osobisty.

Asystent osobisty będzie towarzyszył osobie z niepełnosprawnością od 20 do 240 godzin miesięcznie, w zależności od jej indywidualnych potrzeb. Odpowiada to średnio 8 godzinom wsparcia dziennie.

Dzięki asystencji osobistej również opiekunowie, którzy większość czasu poświęcali wspieraniu bliskiej dla siebie osoby z niepełnosprawnością — syna, córki, partnera — będą mogli zająć się swoimi potrzebami.  

- Również osoby, które dotychczas zajmowały się osobami z niepełnosprawnością 24 godziny na dobę, teraz będą mogły wejść na rynek pracy. Mówię tutaj o rodzicach, rodzeństwie, partnerach osób z niepełnosprawnościami. Dlatego, chociaż ustawa o asystencji jest droga, warto patrzeć na nią jako na inwestycje, a nie koszt – dodaje.  

Po wprowadzeniu ustawy wsparcie asystenta ma być przyznawane do maksymalnie trzech lat. Informacje na temat zmian wprowadzonych w ustawie w stosunku do pierwszego projekty można przeczytać w artykule: https://niepelnosprawni.pl/zdrowie/rzadowy-projekt-o-asystencji-osobistej-zostal-skierowany-do-sejmu opublikowanym na naszym portalu.  

Rządowa regulacja zakłada, że wnioski o ustalenie prawa do asystencji będzie można składać od 1 stycznia 2027 r. Według szacunków Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ze wsparcia asystenta osobistego skorzysta około 100 tys. osób.

Jak otrzymać pomoc asystenta osobistego? 

– Osoba z niepełnosprawnością, która spełniła odpowiednie kryteria, będzie mogła złożyć wniosek przez system elektroniczny. Następnie specjalny zespół, opierając się na indywidualnych potrzebach osoby, oceni ile godzin asystencji osobistej miesięcznie dana ona potrzebuje — tłumaczy Łukasz Krasoń. –  Docelowy wymiar godzin będzie wynosił maksymalnie 240 godzin miesięcznie.  

Łukasz Krasoń podkreślił również, że asystent osobisty, po odpowiednim przeszkoleniu, będzie wspierał osobę z niepełnosprawnością również w wykonywaniu usług specjalistycznych, takich jak: cewnikowanie, obsługa respiratora, obsługa pomp insulinowych.  

Poselski projekt ustawy o asystencji osobistej 

Poselski projekt ustawy został złożony przez Nową Lewicę.  

-Złożony projekt poselski był reakcją na przedłużające się prace nad projektem rządowym. To reakcja na głos społeczny i próba odpowiedzi na potrzeby oraz oczekiwania środowiska osób z niepełnosprawnościami — tłumaczyła Katarzyna Ueberhan, posłanka Lewicy. – Projekt poselski realizuje postulaty takie jak asystencja osobista dla dzieci i młodzieży, możliwość wyboru realizatora asystencji osobistej, indywidualizacja wsparcia w oparciu o analizę potrzeb.  

Więcej na temat tego projektu poselskiego można przeczytać na naszym portalu w artykule: https://niepelnosprawni.pl/rynekpracy/nowa-lewica-sklada-poselski-projekt-o-asystencji-osobistej 

Katarzyna Ueberhan podkreśliła, że złożenie projektu poselskiego ustawy o asystencji osobistej nie miał na celu wywołania konfliktu z rządem. Celem było dotrzymanie obietnicy złożonej 15 października obywatelom oraz obywatelkom dotyczącej wprowadzenia  ustawy o asystencji osobistej, która została umieszczona w stu konkretach.  

Wsparcie osób z niepełnosprawnościami powinno odbywać się niezależnie od tego, do jakiej partii politycznej się należy.  

– Apeluję o współpracę ponad politycznymi podziałami — podkreśliła na koniec Katarzyna Ueberhan – oraz zgodną pracę nad wszystkimi wniesionymi projektami, tak by wypracować najlepsze, godne rozwiązanie dla osób z niepełnosprawnościami.