- Ostatnie lata w Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego to lata, w których bardzo mocny akcent władze uczelni, rektor uczelni kładzie na podejmowanie działań dotyczących właśnie odpowiedzi na specyficzne potrzeby studentów z niepełnosprawnościami. Z roku na rok zwiększamy zakres działań, które są poświęcone, które są dedykowane wszystkim studentom, w tym także studentom z niepełnosprawnościami. Bardzo ważnym elementem jest podnoszenie świadomości całej społeczności akademickiej – mówi prorektor ds. studenckich UKSW, dr hab., prof. ucz. Anna Fidelus. 

Razem z Michałem Stańczukiem, kierownikiem Centrum Dostępności UKSW, uczelnianym koordynator ds. dostępności i koordynatorem biura ds. osób z niepełnosprawnością UKSW w rozmowie z Justyną Smoleń-Starowieyską omawiają, jak uczelnia łączy twarde procedury z bardzo indywidualnym, podmiotowym podejściem do studentów z niepełnosprawnościami, oferując pomoc psychologiczną, aktywizując wsparcie ze strony innych studentów oraz wykładowców, a także wdrażając dostosowane rozwiązania technologiczne.

Link do nagrania: https://www.youtube.com/watch?v=JHU3p09KVm4&t=1s

Wideo załączone jest też poniżej pod tekstem.

Materiał powstał w ramach projektu współfinansowanego ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz Samorządu Województwa Mazowieckiego.

Transkrypcja:

Justyna Smoleń-Starowieyska

- Dzień dobry, witam Państwa serdecznie. Justyna Smoleń-Starowieyska z magazynu „Integracja” i z portalu niepełnosprawni.pl. Jesteśmy dzisiaj na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego, gdzie mam przyjemność rozmawiać z panią prorektor ds. studenckich, profesor UKSW, dr hab. Anną Fidelus.

Anna Fidelus

- Dzień dobry.

Justyna Smoleń-Starowieyska

- A także z kierownikiem Centrum Dostępności UKSW, uczelnianym koordynatorem Biura ds. Osób z Niepełnosprawnościami UKSW i koordynatorem dostępności UKSW, panem Michałem Stańczukiem.

Michał Stańczuk

- Dzień dobry.

Justyna Smoleń-Starowieyska

- Mam przyjemność dzisiaj z Państwem rozmawiać, ponieważ chcielibyśmy poruszyć tematy dostępności, zwłaszcza dla osób z niepełnosprawnościami. Szczególnie w tym okresie, kiedy egzaminy i sesja egzaminacyjna jest takim dosyć dużym obciążeniem dla studentów. Obciążeniem zarazem ze względu na stres, ale i całą koordynację działań związanych z egzaminami i sesją, chociaż nie tylko sesja będzie nas interesować. Zacznijmy może jednak od tego, że kiedy skontaktowałam się z Państwem, odezwał się do mnie pan Michał Stańczuk, gdy pisałam artykuł dotyczący stwardnienia rozsianego, studentów ze stwardnieniem rozsianym podczas sesji, i pan Michał odpowiedział mi, że tacy studenci, czy wszelcy studenci z niepełnosprawnościami, są bardzo indywidualnie traktowani na Państwa uniwersytecie. I chciałabym się zapytać, jak to indywidualne podejście do studenta zarazem odbywa się, kiedy wiadomo, na uczelni bardzo dużo jest formalności związanych z egzaminami, nie tylko podczas właśnie trwającej sesji czy na koniec roku, ale również podczas obron prac dyplomowych. W jaki sposób połączyć te twarde wymogi formalne zarazem z takim bardzo wyjątkowym, indywidualnym podejściem?

Anna Fidelus

- Przede wszystkim bardzo dziękujemy za to spotkanie i za możliwość przedstawienia Państwu naszych osiągnięć w zakresie działań, które służą studentom z niepełnosprawnościami. Jest to rzeczywiście temat ciągle aktualny i jest to temat bardzo ważny. Ostatnie lata w Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego to lata, w których bardzo mocny akcent władze uczelni, rektor uczelni kładzie na podejmowanie działań dotyczących właśnie odpowiedzi na specyficzne potrzeby studentów z niepełnosprawnościami. Z roku na rok zwiększamy zakres działań, które są poświęcone, które są dedykowane wszystkim studentom, w tym także studentom z niepełnosprawnościami. Bardzo ważnym elementem jest podnoszenie świadomości całej społeczności akademickiej, podnoszenie świadomości zarówno wykładowców, jak i pracowników administracyjnych, jak również samych studentów i doktorantów. To jest zadanie bardzo ważne, to jest zadanie, które jest niewątpliwie zadaniem procesowym i w każdym roku powiększamy też możliwości dotyczące korzystania z różnego rodzaju szkoleń, które właśnie tę świadomość środowiska akademickiego podnosiłyby. Służą temu też wszelkiego typu projekty. Obecnie Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego realizuje projekt „UKSW – uczelnia jeszcze bardziej dostępna” i w ramach tego projektu prowadzimy wiele szkoleń, które skierowane są do grupy wykładowców i pracowników administracyjnych. Ale też muszę powiedzieć, że realizując to zadanie podnoszenia świadomości środowiska akademickiego, realizujemy czy podejmujemy takie działania szkoleniowe dedykowane w zależności od zgłoszeń, które są przedstawiane, które są sygnalizowane przez poszczególnych wykładowców. Bo trzeba też wiedzieć, że w zależności od poszczególnych wydziałów spotykamy też pewne tendencje czy pewne takie charakterystyczne grupy osób z niepełnosprawnościami i staramy się odpowiadać na potrzeby wykładowców, które są zgłaszane, które są analizowane, weryfikowane właśnie w trakcie relacji wykładowca–student. Jest to bardzo ważne zadanie, bardzo potrzebne i tak jak powiedziałam wcześniej, jest to proces. Ten proces cały czas trwa, on jest uaktualniany, on jest weryfikowany w zależności od tego, jakie są zgłoszenia poszczególnych wykładowców. Ale tak jak pani redaktor wspomniała, podstawą wsparcia studenta, każdego studenta, jest podmiotowe traktowanie, jest podmiotowe podejście do studenta i tutaj właśnie Centrum Dostępności, którym kieruje pan Michał Stańczuk, odgrywa bardzo znaczącą rolę w środowisku akademickim, ponieważ wokół Centrum Dostępności skupione są osoby, które indywidualnie podejmują różne działania dotyczące właśnie wsparcia studentów. Mamy i psychologów, mamy pedagogów, mamy doradców zawodowych, mamy duchownych, którzy w różnych aspektach te wymienione osoby, w różnych obszarach wspierają studentów. Rzeczywiście nie jest to proces łatwy, ponieważ Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego liczy ponad 10 tysięcy studentów, w związku z tym dotarcie do wszystkich studentów nie jest procesem łatwym. Jednak rzeczywiście tutaj pan kierownik Michał Stańczuk, który dobrał osoby wspierające, wspomagające go też w tym procesie, bardzo efektywnie podejmuje te działania z sukcesem i nasi studenci deklarują, że właśnie w tym kontekście są osobami zaopiekowanymi, co nas bardzo cieszy i to też nas motywuje do dalszej pracy w tym obszarze.

Justyna Smoleń-Starowieyska

- Pani Rektor, poruszyła Pani wiele wątków, o które bardzo chcę dopytać w naszej rozmowie. Bardzo dziękuję, że od razu zarysowała Pani taką całą perspektywę i przekrój zagadnień, o których dzisiaj porozmawiamy. Chciałabym tutaj do pana Michała zwrócić się w związku z tym, tak jak Pani powiedziała, że pan Michał koordynuje bardzo wiele tych zadań i zarazem też utworzył rozbudowany zespół i pedagogów, i psychologów, i duchownych. Panie Michale, łączy Pan tyle funkcji razem, w ścisłej współpracy też z panią rektor, natomiast chciałam zapytać, czy łączenie tylu funkcji przy tak też wielu potrzebach, 10 tysięcy studentów, to bardzo dużo, czy jednak udaje się skoordynować każdy taki proces, kiedy student ma szczególne potrzeby kształcenia?

Michał Stańczuk

- Tak, na pewno. Ja osobiście uważam, że bardzo dobrze jest, że w mojej osobie są skupione trzy funkcje, gdyż student na przykład nowo przychodzący na uczelnię albo nawet taki studiujący, on nie musi się odbijać od kolejnych drzwi, że pójdzie do jednego biura, będzie załatwiał jedną sprawę, drugą, trzecią sprawę. Więc nasi studenci są zadowoleni z tego, że jak zgłaszają się do Centrum Dostępności, do mnie, oni już są przeze mnie po pierwszej rozmowie bezpośrednio kierowani, bądź do poszczególnych prodziekanów, czy też do naszych specjalistów w poradni psychologiczno-pedagogicznej. Więc ten proces nie trwa miesiąc, powiedzmy, tylko może trwać 3-4 dni, bo tak jak pani rektor wspomniała, poza tymi, o których wspomniała pani rektor, specjalistami, jest też terapeuta uzależnień, u nas logopeda i będzie powiększała się grupa naszych specjalistów i wtedy wystarczy jeden telefon do naszego specjalisty, który, powiedzmy, następnego dnia ma jakiś wolny termin, stacjonarnie bądź online, i student już jest zaopiekowany.

Justyna Smoleń-Starowieyska

- Rozumiem, że to jest też ten element programu, który państwo wdrożyliście, wdrażacie i przeprowadzacie, czyli „UKSW – uczelnia jeszcze bardziej dostępna”, o czym pani rektor wspomniała. A jakie elementy są jeszcze tego programu, które ułatwiają studentom funkcjonowanie na UKSW?

Anna Fidelus

- Rzeczywiście program jest bardzo potrzebny i zawiera kilka elementów, które realizujemy. Natomiast jeszcze w kontekście też tej współpracy chciałabym tutaj dopowiedzieć, że bardzo ważnym ogniwem wsparcia studentów ze specyficznymi potrzebami są dziekani, prodziekani ds. studenckich, którzy funkcjonują na każdym wydziale. Tutaj też ta współpraca pana kierownika Michała Stańczuka z poszczególnymi dziekanami, prodziekanami odbywa się systematycznie, ale to jest po prostu relacja bezpośrednia. W sytuacji, kiedy przyjdzie student, to właśnie już później pan kierownik bezpośrednio z prodziekanami, wyjątkowo też odpowiedzialnymi, zaangażowanymi w sprawy studenckie. Muszę powiedzieć, że prodziekani ds. studenckich w Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego są osobami bardzo dobrze też przygotowanymi do realizacji tej funkcji i przede wszystkim też osobami odpowiedzialnymi, chcącymi pomóc studentowi. Nigdy nie mieliśmy żadnych problemów, jeżeli chodzi właśnie o podejmowanie różnych rozwiązań. Są to rozwiązania, które dopasowywane są do potrzeb studenta, a nie narzucane są z góry pewnymi procedurami czy rozwiązaniami, które rzeczywiście nas też zobowiązują, ale one są na tyle elastyczne i tak przygotowane, że możemy je dostosować właśnie do indywidualnych potrzeb. I to my dostosowujemy rozwiązania do studenta, a nie studenta do rozwiązań, które są w uniwersytecie i to jest po prostu bezcenne, więc taka wspólna polityka Centrum Dostępności, kierownika Centrum Dostępności i pracowników, dziekanów, prodziekanów ds. studenckich funkcjonujących na poszczególnych wydziałach się sprawdza. Natomiast wracając do naszego projektu „UKSW– uczelnia jeszcze bardziej dostępna”, tak jak powiedziałam wcześniej, to są działania związane przede wszystkim i głównie z podnoszeniem świadomości pracowników, z podnoszeniem świadomości wykładowców i pracowników administracyjnych. Oprócz tego obszaru podnoszenia świadomości mamy też zadania związane z weryfikacją infrastruktury, z poszerzeniem takich rozwiązań, z wprowadzeniem rozwiązań, które ułatwiałyby poruszanie się na kampusie uniwersyteckim osobom ze specyficznymi potrzebami. To są różne również działania dotyczące weryfikacji i udoskonalenia różnych technologii informacyjnych, które pomagały osobom ze specyficznymi potrzebami. To są również działania dotyczące stworzenia aplikacji mobilnych, platform internetowych, które pomagałyby studentom. To jest również doposażenie biblioteki: książki, audiobooki, książki cyfrowe, które będą wykorzystywane przez studentów słabowidzących. To są również działania, które są związane z wszelkiego typu udogodnieniami komunikacyjnymi na obydwu kampusach i na kampusie Wóycickiego, i na kampusie Dewajtis, co rzeczywiście nam się udaje. Też chciałabym tu podkreślić, że te wszystkie udogodnienia, które wprowadzamy, one są wyznaczane właśnie przez potrzeby studentów. Chcemy, żeby to, co robimy, rzeczywiście było wykorzystywane, żeby te wszystkie udogodnienia wprowadzane były wykorzystywane, żeby one nie były martwe, żeby studenci mogli z nich korzystać. I też muszę powiedzieć, że to studenci po przeprowadzeniu diagnozy i przez Centrum Dostępności, ale również poprzez diagnozy w ramach takiej ankiety, którą prowadzimy raz w roku, „Oceń uczelnię”, wszystkie te wnioski, które są uzyskiwane na podstawie przeprowadzanych diagnoz, są wprowadzane w życie i właśnie na ich podstawie, na podstawie badań, na podstawie analizy rzeczywistych potrzeb prowadzimy działania, które mają pomóc poczuć się lepiej w naszym środowisku. Bardzo ważnym elementem, tu zaraz oddam też głos panu kierownikowi, żebym wszystkiego nie powiedziała. Nie da się powiedzieć wszystkiego, bo to są też codzienne sytuacje, z którymi się spotykamy, zderzamy, to są poszczególne przypadki, losy osób, historie naszych studentów, o których tu pewnie pan kierownik mógł bardzo dużo opowiadać, ale też bardzo ważnym elementem są działania związane z tworzeniem takich stref komfortu, które systematycznie tworzymy, poszerzamy propozycje, też sami studenci wspólnie z panem kierownikiem dokonują aranżacji tych pomieszczeń, no wszystko po to, żeby czuli się dobrze w naszym uniwersytecie.

Justyna Smoleń-Starowieyska

- Tak jak Pani wspomniała, co mnie bardzo cieszy, bo też przez lata byłam z tym uniwersytetem związana, więc tym bardziej widzę z radością, jak w dobrą stronę właśnie ta Państwa współpraca podąża i współpraca z wykładowcami i konsultacje ze studentami. Chciałabym się dopytać właśnie o to, o czym już Pani wspomniała, mianowicie o poszczególne przypadki, bo studenci z niepełnosprawnościami to jest grupa osób bardzo różnorodnych, więc tych potrzeb jest wiele różnych właśnie. I co na przykład ze studentami, którzy mają niepełnosprawności niewidoczne, na przykład z osobami w spektrum autyzmu albo ADHD? Pani rektor wspomniała o specjalnych aplikacjach, o programowaniach, czy również te osoby mogą liczyć na takie udogodnienia, a może jakieś inne, które bardziej są adekwatne wobec ich potrzeb? Jakby mógł Pan powiedzieć nam trochę o takich przypadkach, oczywiście bez danych wrażliwych, ale żebyśmy usłyszeli konkretne sposoby pomocowe, które zostały zastosowane, wdrożone już albo planujecie Państwo wdrożyć.

Michał Stańczuk

- To może ja opowiem o takim przypadku sprzed dwóch lat. Dwa lata temu na studia niestacjonarne na kierunku Filologia Polska zarejestrowała się studentka. Studentka, która kontaktuje się z otoczeniem tylko wzrokiem na tablicy multimedialnej i podczas dnia otwartego i takiego dnia też adaptacyjnego dla studentów ze szczególnymi potrzebami przyjechała na wózku inwalidzkim ze swoją mamą, która też się zapisała na studia na kierunku Filologia Polska. I po urodzeniu tej dziewczynki rodzice, lekarze myśleli, że nie ma z nią w ogóle kontaktu i w jakimś etapie lekarz zdiagnozował, że ona jest w stanie poruszać się i porozumiewać wzrokiem. Studentka jest na drugim roku Filologii Polskiej, ze wszystkich egzaminów ma piątki. Teraz przygotowuje się do obrony pracy licencjackiej. Jest to nasz wielki sukces, też sukces, sądzę i pani rektor, ale i Centrum Dostępności naszej poradni psychologiczno-pedagogicznej, gdyż nasza pani psycholog, pani doktor Ewa Michałowska, co tydzień spotyka się z tą dziewczyną na dwie godziny, omawiają przeróżne rzeczy, nie tylko związane z uczelnią, ale i sprawy rodzinne studentki, więc studentka jest wysłuchana. Jednocześnie nasz asystent dydaktyczny, ksiądz profesor Jan Niewęgłowski, teraz wspiera ją przy pisaniu pracy licencjackiej. Można sobie wyobrazić, jak jest to ciężko, gdy ona tylko wzrokiem pisze, więc sądzę, że to jest z ostatnich lat nasz największy sukces.

Anna Fidelus

- Myślę, że takich przypadków byłoby bardzo dużo, moglibyśmy tutaj wymieniać, ale generalnie chciałabym powiedzieć, że tak jak tu wspominamy, takie przypadki pojedyncze, one motywują do tego, żeby podejmować działanie. Ale chciałabym jeszcze też mocno podkreślić, że środowisko Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, powiedziałam o dziekanach, powiedziałam o prodziekanach, ale również chcę podkreślić ogromną wrażliwość też pracowników administracyjnych. To jest bardzo cenne, bardzo ważne, że wszyscy jesteśmy uważni na drugiego człowieka, staramy się być uważni. Oczywiście zdajemy sobie sprawę, że tak jak powiedziałam wcześniej, ponad 10 tysięcy studentów, nie jesteśmy w stanie często zauważyć wszystkiego i też mamy wyrzuty sumienia z tego powodu. Natomiast poprzez to, że budujemy to środowisko uważności na drugiego człowieka, to jest bezcenne i tu muszę powiedzieć też z całą odpowiedzialnością, że w przeciągu tych 10 lat dostrzegamy, zauważamy ogromną odpowiedzialność wśród pracowników administracji. Ponieważ bywa też tak, że to pracownicy administracyjni częściej spotykają się właśnie ze studentami, kiedy przychodzą zorganizować jakąś sprawę, jakiś temat. Często na wykładach nie otwierają się do wykładowcy, jest to bardzo różnie, otwierają się do wykładowcy, jedni do pracownika administracyjnego, czy to właśnie w dziekanacie, czy to w jednostkach administracji centralnej. Żaden pracownik nie przechodzi obojętnie wobec właśnie problemów studenta. Albo rozwiązują sami, albo sygnalizują panu kierownikowi, panu Michałowi Stańczukowi, albo piszą do mnie. Także to jest bardzo cenne, żeby właśnie tworzyć tę sieć wsparcia, sieć wsparcia osób ze specyficznymi potrzebami. To jest bezcenne. Ja myślę, że też warto powiedzieć to, o czym tutaj dyskutujemy często z panem Michałem w kontekście formy pomocy wspierającej studentów. Oczywiście w okresie pandemii, popandemicznym, ale i w okresie pandemii uruchomiliśmy wsparcie w formie online. Po okresie pandemii, kiedy już możemy spotykać się stacjonarnie, chcieliśmy w ogóle zrezygnować z tego wsparcia w formie online, ale też mamy sygnały, mieliśmy sygnały, że to wsparcie online dla niektórych studentów jest bardzo ważne. W związku z tym pozostawiliśmy też taką możliwość. Są studenci, którzy chcą bezpośredniego kontaktu. Przychodzą do psychologa, mają już, przełamują te bariery związane właśnie z kontaktem bezpośrednim, ale są studenci, którzy cały czas mają jeszcze tę blokadę, wolą rozmawiać w formie online, nawet kiedy otwierają, kiedy pokazują się i uruchamiają kamerę, ale jednak jest ta bariera ekranu i to też doceniamy. W związku z tym też taką formę poradnictwa psychologicznego, pedagogicznego zostawiliśmy, ponieważ mieliśmy takie plany, żeby rzeczywiście zlikwidować całkowicie tę formę. Natomiast te sygnały i przede wszystkim właśnie głosy ze strony studentów wyraźnie pokazały nam, że jest to też potrzebna forma kontaktowania się ze specjalistami.

Michał Stańczuk

- Tak, tutaj terapeuta uzależnień, to jest głównie wykorzystywana forma online, prawda? Wtedy student jest w stanie...

Justyna Smoleń-Starowieyska

- Rozumiem, że studenci, mając szeroką informację, że jest taka dostępność, też nie krępują się, czy nawet wolą często korzystać właśnie z takiej formy online niż z formy spotkania osobistego. A poza dostępnością psychologów, terapeutów i jak rozumiem też Centrum Dostępności Biura ds. Osób z Niepełnosprawnościami online w takich sprawach też związanych z przeprowadzeniem procedur, jakie Państwo oferujecie konkretnie narzędzia, czy to właśnie zasoby biblioteczne, które by wspomagały studentów, na przykład głuchych, czy niedowidzących, bądź niedosłyszących? Czy są takie tutaj dostępne narzędzia, które student może wypożyczyć, z nich skorzystać?

Anna Fidelus

- Tak, jeżeli chodzi o najprostszą, chyba najwcześniejszą taką formą też wsparcia to było wypożyczanie sprzętu komputerowego. Cały czas mamy, to też był wtedy projekt jeszcze kilka lat temu, pięć lat temu mieliśmy projekt, w ramach którego właśnie zakupiliśmy ten sprzęt. Książki zakupowane w języku Braille'a, audiobooki, mamy też drukarki brajlowskie, mamy też pętle indukcyjne. W zależności od tego, jakie konkretnie już na etapie rekrutacji mamy zgłoszenia potrzeb studentów, jeżeli w tamtym roku też miałam takie zgłoszenie, docelowo nie przyszli słabowidzący studenci, natomiast też były takie rozmowy już przeprowadzone, że jeżeli będą potrzebowali też wsparcia asystenckiego w ramach orientacji przestrzennej, to też takie działania oferowaliśmy. Oferujemy też zatrudnienie asystenta dla osoby słabosłyszącej i też takie rozwiązania były. Jeżeli jest zgłoszona potrzeba, jeżeli mamy sygnał tylko, to staramy się w miarę możliwości oczywiście i naszych środków finansowych, którymi dysponujemy, żebyśmy zorganizowali taką pomoc i też tę profesjonalną pomoc. Ale to też bardzo ważne jest, co zostało też przez pana kierownika zainicjowane, to wsparcie rówieśnicze. I też zauważamy, że niekoniecznie muszą to być specjaliści, muszą to być osoby, które pomagają i wspierają tak zwani „profesjonalnie”, ale ważne jest też to wsparcie rówieśnicze, które jest potrzebne i też właśnie na poziomie studiów wyższych staramy się poprzez realizację różnych programów wsparcia rówieśniczego rozpowszechnić, żeby osoby, które są ze specyficznymi potrzebami, miały taką możliwość i to jest, powiedziałabym, działanie bezcenne.

Michał Stańczuk

- Wsparcie rówieśnicze zaczęliśmy oferować w czasie pandemii. Tutaj pomysł pani rektor i mój był następujący, że studenci ze szczególnymi potrzebami wspierają studentów, nazwijmy to zdrowych, na przykład uczą ich matematyki bądź statystyki, a studenci zdrowi wspomagają studentów ze szczególnymi potrzebami, na przykład robią im zakupy w czasie pandemii, bądź też wspólne oglądanie filmów czy coś w tym rodzaju. Ale warto też dodać, że studenci starszych roczników, na przykład na Wydziale Nauk Historycznych, potrafią wyłapać innego studenta, który wymaga potrzeby i go do mnie przyprowadzić, albo powiedzieć mu: „Wiesz, pójdź do pokoju 018, tam jest taki pan i ten pan postara ci się pomóc”. I to jest właśnie już u nas taka, widzę, stała reguła, że starsze roczniki wspomagają młodsze roczniki. Ale też dodam tutaj, że poza pracownikami administracyjnymi u nas jest gwardia uniwersytecka i naprawdę panowie bądź panie, które w niej pracują, ja mam na przykładzie mojego budynku 23, oni też bardzo dobrze potrafią zdiagnozować studenta, że ten student potrzebuje jakiejś pomocy i go zagadać, czasami skierować do jakiegoś biura i to jest właśnie bardzo cenne, że nie wyłączamy się tylko na swoje zajęcia zawodowe, tylko tak ogólnie patrzymy całościowo.

Justyna Smoleń-Starowieyska

- Czyli udało się uwrażliwić całą właśnie społeczność uniwersytecką, tak jak Pani rektor wspomniała, również administrację czy właśnie gwardię. A z takich działań, powiedziałabym, programowych, poza programem „UKSW – uczelnia jeszcze bardziej dostępna”, co Państwo planujecie w najbliższym czasie? W naszych rozmowach jeszcze takich kuluarowych wspomnieliście Państwo o konferencjach, które są organizowane w związku z dostępnością dla osób z niepełnosprawnościami, proszę troszkę więcej na ten temat powiedzieć.

Anna Fidelus

- Tu zaraz, jeżeli chodzi rzeczywiście, my już zapominamy o konferencjach, ponieważ one są na stałe wpisane w kalendarz roku akademickiego i to już jest taki stały element funkcjonowania naszego kalendarza akademickiego, więc rzeczywiście konferencje z roku na rok też przybierają coraz większy zasięg, jeżeli chodzi o osoby zainteresowane, ale też i o tematy, które są podejmowane w ramach tych konferencji. Bardzo ważnym też elementem, oprócz konferencji i popularyzowania tych rozwiązań, które są wprowadzane, jest podejmowanie, usprawnianie też kwestii związanej z indywidualnym tokiem studiów studentów z niepełnosprawnościami. Cały czas też chcemy, żeby studenci właśnie byli właściwie zaopiekowani. Mam tutaj też na myśli weryfikację efektów uczenia się, zmiany metod tej weryfikacji uczenia się w zależności od możliwości studenta. Bardzo często dochodzi właśnie do zmiany formy z egzaminu pisemnego na ustny czy odwrotnie, więc to są już takie szczegóły, ale one są bardzo istotne, bardzo ważne, które dotyczą indywidualnie każdego studenta. Ważnym elementem też, nad którym pracujemy, oprócz tych procedur, które wpisują się też w regulamin studiów i chcemy to mocno też przepracować w sensie przyjaznym właśnie, żeby był bardziej przyjazny też dla studentów ze specyficznymi potrzebami, ale też bardzo ważnym elementem jest ciągłe, systematyczne budowanie tych miejsc, w których studenci, wszyscy studenci, nie chcemy też..., chcemy, żeby czuli się dobrze. My nie chcemy też dokonywać sztucznych podziałów, więc chcemy też tworzyć takie miejsca, w których studenci niezależnie od potrzeb spotykają się wspólnie, spędzają wolny czas i dochodzi do naturalnych relacji, do naturalnych kontaktów naszych studentów. Tu jeszcze, jeżeli chodzi o to wsparcie rówieśnicze, to mamy też kolejne plany na następne lata, na następny rok akademicki, żeby rozwijać właśnie tę ideę wzajemnego wsparcia w kontekście nawiązywania relacji społecznych. Obserwujemy, że nasi studenci, przychodzący do nas studenci, mają pewne potrzeby, nie chcę powiedzieć problemy, ale mają właśnie pewne potrzeby w zakresie wzmacniania, inicjowania, nawiązywania tych kontaktów wzajemnych, rówieśniczych. I tak też to wspieramy, nasze koła naukowe, studenckie koła naukowe, studenci, którzy są zrzeszeni w tych kołach naukowych, w samorządzie studenckim, też prosimy o to i nawiązujemy, inicjujemy wspólnie z nimi właśnie takie działania, które by pozwoliły nawiązywać wzajemne kontakty. Już też na etapie dni organizacyjnych te wszystkie działania są podejmowane. Kiedy studenci pierwszego roku przychodzą do nas na uczelnię, chcemy, żeby właśnie te działania były wprowadzane. Podobnie jak na takim obozie studenckim, Camp Zero, który jest zawsze we wrześniu organizowany przez samorząd, już te treści dotyczące właśnie też wsparcia rówieśniczego, ale i też te informacje dotyczące wsparcia studentów ze specyficznymi potrzebami przekazujemy, informujemy, chcemy, żeby studenci, którzy przychodzą do nas, czuli się tutaj dobrze, czuli się zaopiekowani.

Justyna Smoleń-Starowieyska

- Wspomniała Pani również w tej wypowiedzi o indywidualnym toku nauczania. Jak wygląda to krok po kroku? Jak Centrum Dostępności, Biuro ds. Osób z Niepełnosprawnościami pomaga tak krok po kroku przeprowadzić studenta, który się zgłasza właśnie z taką informacją, że będzie potrzebował indywidualnego toku studiów?

Michał Stańczuk

- Dobrze, więc najlepiej, jeżeli student zgłasza się w pierwszych dwóch tygodniach nowego roku akademickiego, tak gdzieś do połowy października, ale później też może się zgłaszać. Jeżeli nastąpią jakieś problemy zdrowotne, student do mnie przychodzi najpierw na rozmowę. Podczas tej rozmowy ja też staram się zdiagnozować, co mu będzie potrzebne. Oczywiście wymagany jest jakiś dokument medyczny dotyczący potrzeb studenta, przykładowo od psychologa bądź psychiatry. I wtedy, jeżeli posiadam taki dokument, student bezpośrednio u mnie wypełnia wniosek. Zaznacza tam w tym wniosku o indywidualną organizację studiów swoje preferencje, o co by prosił i już ten wniosek zostaje u mnie i student zostaje poinformowany, że następnie ja będę pisał swoje rekomendacje odnośnie tego wniosku, które otrzyma prodziekan ds. studenckich danego wydziału i wtedy student dostaje już na swoją skrzynkę pocztową decyzję administracyjną. Natomiast jeżeli student otrzyma już pozytywną decyzję, też to, co wprowadziliśmy, chcemy, żeby też student coś od siebie dał, więc student do każdego z wykładowców po prostu do swojego pisze, że ma przyznaną indywidualną organizację studiów i w ramach tego prosi o to, o to. I wtedy też student jest troszeczkę zaangażowany, a tę największą papierologię ja biorę na siebie.

Justyna Smoleń-Starowieyska

- Takie ostatnie pytanie na koniec. Czego Państwo sobie przede wszystkim życzycie, jeżeli chodzi o wspomaganie studentów ze szczególnymi potrzebami? Czy macie plany, marzenia, które jeszcze nie zostały zrealizowane, a są taką pierwszą też potrzebą tutaj ze strony i władz uczelni, i właśnie ze strony Centrum Dostępności?

Anna Fidelus

- Marzeń mamy wiele. Nie będziemy może o nich mówili, bo mogą się nie spełnić. Natomiast tak ogólnie mówiąc, przede wszystkim to chcielibyśmy i życzymy sobie tego, żeby w kolejnych etapach naszej pracy, żebyśmy spotykali się rzeczywiście z taką otwartością i uważnością wszystkich, całego środowiska akademickiego na drugiego człowieka. I to jest nasze marzenie.

Michał Stańczuk

- Tak, to jest nasze marzenie.

Justyna Smoleń-Starowieyska

- To ja również tego Państwu życzę i całej społeczności akademickiej, nie tylko społeczności Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, ale całej społeczności akademickiej w Polsce, żebyśmy się z tą otwartością spotykali, z uważnością. Bardzo się cieszę, że to wybrzmiało w tej rozmowie i w Państwa praktyce codziennej. Gratuluję tego, że już tyle udało się zrobić i dziękuję za dzisiejszą rozmowę. Moimi gośćmi byli pani Anna Fidelus, profesor Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, doktor habilitowana, prorektor UKSW do spraw studenckich. Dziękuję bardzo.

Anna Fidelus

- Dziękuję bardzo.

Justyna Smoleń-Starowieyska

- I pan Michał Stańczuk, kierownik Centrum Dostępności UKSW, koordynator do spraw dostępności i koordynator Biura ds. Osób z Niepełnosprawnościami na UKSW. Ja bardzo Państwu dziękuję za uwagę. Justyna Smoleń-Starowieyska, magazyn „Integracja”, portal niepełnosprawni.pl. Dziękuję i do

zobaczenia.

Anna Fidelus

- Dziękujemy bardzo.

Michał Stańczuk

- Dziękujemy.