Regionalne Centrum Komunikacji w Warszawie rozpoczęło działalność jako przestrzeń zaprojektowana z myślą o osobach korzystających z różnych form komunikacji. To miejsce ma łączyć funkcję wsparcia, edukacji i praktycznej pomocy, w którym dostępność nie jest dodatkiem, lecz podstawą działania. Idea projektu zakłada stworzenie środowiska, w którym każda osoba – niezależnie od sposobu porozumiewania się – może uzyskać potrzebne informacje, wsparcie i narzędzia umożliwiające codzienne funkcjonowanie.

Centrum wpisuje się w ogólnopolski projekt tworzenia sieci podobnych placówek, których celem jest zwiększenie dostępu do informacji i komunikacji dla osób z niepełnosprawnościami oraz wszystkich, którzy korzystają z alternatywnych i wspomagających sposobów porozumiewania się. W założeniu ma to być element szerszej zmiany systemowej, obejmującej zarówno rozwiązania stacjonarne, jak i cyfrowe.

Systemowy krok w stronę dostępności

Podczas otwarcia głos zabrała Maja Nowak, Pełnomocniczka Rządu ds. Osób z Niepełnosprawnościami, podkreślając, że fundamentem całego projektu jest prawo do komunikacji i jego realne przełożenie na życie społeczne.

– Idea powstania Centrów Komunikacji wynika z bardzo prostego, ale fundamentalnego założenia: brak dostępu do komunikacji oznacza wykluczenie z wielu obszarów życia. Osoby, które nie mają możliwości komunikowania się w sposób dla siebie dostępny i zrozumiały, są często wykluczone z życia zawodowego, społecznego, edukacji czy ochrony zdrowia.

Jak zaznaczyła, choć centra nie rozwiązują wszystkich problemów systemowych, stanowią istotny etap zmian.

– Dziś wiemy, że Centra Komunikacji nie rozwiążą wszystkich problemów systemowych, ale stanowią ważny krok w kierunku ich stopniowego rozwiązywania. W całej Polsce działa już 16 takich centrów, które realnie wspierają osoby potrzebujące. Wierzę, że to początek nowego systemu wsparcia komunikacyjnego – dodała.

Wypowiedź ta podkreślała, że rozwój sieci Centrów Komunikacji nie jest pojedynczą inicjatywą, lecz elementem długofalowej polityki dostępności.

Komunikacja jako warunek bezpieczeństwa i dostępu do usług

O znaczeniu dostępności komunikacyjnej w sytuacjach kryzysowych mówił także Krzysztof Kotyniewicz, Prezes Polskiego Związku Głuchych. W jego ocenie doświadczenia ostatnich lat unaoczniły, jak poważne konsekwencje niesie brak rozwiązań w tym obszarze.

– Doświadczenia ostatnich lat – zarówno w czasie pandemii COVID-19, jak i w sytuacjach kryzysowych, takich jak wojna w Ukrainie – pokazały, jak istotny jest dostęp do komunikacji. Brak tłumaczeń czy narzędzi wspierających komunikację realnie ograniczał dostęp do usług, informacji i pomocy.

Podkreślił również, że Centra Komunikacji odpowiadają na realne potrzeby społeczne, które wcześniej nie były systemowo zaadresowane.

– Centra Komunikacji odpowiadają na tę potrzebę, zapewniając wsparcie osobom z różnymi trudnościami w komunikowaniu się. To rozwiązanie pokazuje, jak ważne jest systemowe podejście do dostępności i jak może ono realnie zwiększać niezależność osób z niepełnosprawnościami – zaznaczył.

Głos organizacji społecznych: długo oczekiwana zmiana

Z perspektywy organizacji działających na rzecz osób z niepełnosprawnościami głos zabrała Monika Zima-Parjaszewska, Prezeska PSONI. Zwróciła uwagę na wieloletnie doświadczenia środowiska oraz utrzymujące się luki w systemie wsparcia.

– Od wielu lat działamy na rzecz osób z niepełnosprawnościami i dostrzegamy poważną lukę w systemie – brak dostępu do skutecznej komunikacji. Osoby z trudnościami w porozumiewaniu się często pozostają niewidoczne: dla instytucji, urzędów, a czasem nawet dla swojego otoczenia.

Jak podkreśliła, nowe centra mogą realnie zmienić sposób funkcjonowania osób z niepełnosprawnościami w przestrzeni publicznej.

– Centra Komunikacji są odpowiedzią na tę potrzebę. Pokazują, że osoby komunikujące się w sposób wspomagany lub alternatywny mają prawo do pełnego uczestnictwa w życiu społecznym. Wierzymy, że to ważny krok w stronę systemowej zmiany, która pozwoli osobom z niepełnosprawnościami żyć bardziej niezależnie i aktywnie uczestniczyć w życiu społecznym – zaznaczyła.

W rozmowie z nami, tuż po wydarzeniu dodała również, że zainteresowanie tego typu rozwiązaniami rośnie. Jak wskazała, mimo że obecnie działa 16 centrów, już teraz pojawiają się sygnały ze strony samorządów, które rozważają uruchomienie podobnych placówek w swoich miastach i gminach. To – jej zdaniem – pokazuje, że projekt zaczyna wykraczać poza etap pilotażu i staje się impulsem do szerszych zmian.

Nowy model wsparcia komunikacyjnego

Regionalne Centrum Komunikacji w Warszawie jest częścią szerszego projektu budowy ogólnopolskiej sieci placówek i narzędzi wspierających dostępność komunikacyjną. Inicjatywa obejmuje zarówno rozwiązania stacjonarne, jak i cyfrowe, które mają ułatwiać kontakt z instytucjami publicznymi oraz zapewniać dostęp do informacji w różnych formach.

Jak podkreślają twórcy projektu, kluczowym celem nie jest wyłącznie rozwój infrastruktury, ale przede wszystkim zmiana podejścia do komunikacji – uznanie jej za podstawowe prawo, warunkujące pełne uczestnictwo w życiu społecznym. W tym sensie warszawskie centrum ma być nie tylko miejscem świadczenia usług, ale również symbolem szerszej transformacji systemu wsparcia i dostępności w Polsce.

Więcej informajci o Centrach: Regionalne Centra Komunikacji - Centrum Komunikacji dla Osób z Niepełnosprawnościami

Nasz ooprzedni artykuł o Centrach Komunikacji:Centrum Komunikacji dla Osób z Niepełnosprawnościami: bezpłatne wsparcie w całym kraju - Niepelnosprawni.pl