Jak informuje portal Dziennik.pl, w 2025 roku znacząco zmieniają się przepisy dotyczące budownictwa wielorodzinnego i użyteczności publicznej w Polsce. Nowe rozporządzenie ministra rozwoju i technologii ma na celu poprawę komfortu oraz dostępności budynków dla osób z niepełnosprawnościami, ludzi starszych i rodzin z małymi dziećmi.

Windy nie tylko w wysokich blokach

Jednym z kluczowych założeń nowych przepisów jest obowiązek montażu wind osobowych lub osobowo-towarowych w nowo projektowanych budynkach użyteczności publicznej oraz budynkach zamieszkania zbiorowego mających dwie lub więcej kondygnacji, a także w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, jeśli posiadają trzy lub więcej kondygnacji. Wyjątkiem są budynki zamieszkania zbiorowego na terenach zamkniętych.

Standard dostępności dla wszystkich

Nowe regulacje wymagają nie tylko wind. Ustalono minimalny udział lokali dostępnych dla osób niepełnosprawnych w budynkach, w których jest więcej niż cztery mieszkania. Projekt przewiduje także szereg dodatkowych wymagań ułatwiających korzystanie z przestrzeni osobom z różnymi potrzebami, m.in.:

  • Minimalne powierzchnie manewrowe (1,5 m x 1,5 m) w pomieszczeniach mieszkalnych, kuchni i łazience.

  • Brak progów w drzwiach.

  • Obowiązkowe ruchome poręcze oraz instalowanie umywalek na odpowiedniej wysokości w ogólnodostępnych pomieszczeniach higienicznosanitarnych.

Zmiany mają sprawić, że codzienne funkcjonowanie stanie się łatwiejsze nie tylko dla osób z niepełnosprawnościami, ale także dla seniorów oraz rodziców z małymi dziećmi.

Nowe wymagania energetyczne

Przepisy obejmują również aspekt efektywności energetycznej. Najważniejsze z nich to:

  • Wprowadzenie standardu budynków "bezemisyjnych" dla nowych inwestycji.

  • Wymóg instalacji systemów automatycznego sterowania, regulacji i monitorowania w nowych budynkach, o ile jest to technicznie i ekonomicznie uzasadnione.

Zmiany te są odpowiedzią na unijną dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1275 z dnia 24 kwietnia 2024 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków.

Dla kogo nowe przepisy?

Nowe regulacje obejmą:

  • Projektowanie,

  • Budowę,

  • Przebudowę,

  • Zmianę sposobu użytkowania budynku lub jego części.

Warto podkreślić, że właściciele istniejących już budynków nie są zobligowani do dostosowywania obiektów do nowych standardów, jeśli nie przewiduje się prac budowlanych. Obowiązek powstaje wyłącznie w przypadku rozbudowy, nadbudowy, przebudowy czy zmiany sposobu użytkowania – i tylko w tej części budynku, której dotyczą prace. Przykładowo, modernizacja pomieszczeń sanitarnych nie wymusza dobudowy windy w całym bloku.

Czy seniorzy doczekają się wind?

Pomysłodawcy podkreślają, że nowe rozwiązania mają szczególne znaczenie dla społeczeństwa starzejącego się, jednak nie będzie obowiązku dobudowy wind w już istniejących blokach. Rozporządzenie dotyczy wyłącznie nowych inwestycji i jest dopiero konsultowane społecznie – podsumował wiceminister rozwoju i technologii Michał Jaros.

Zmiany mają szansę realnie poprawić dostępność i komfort życia, odpowiadając zarówno na wyzwania współczesnego budownictwa, jak i potrzeby różnych grup mieszkańców.