Żubr – majestatyczny symbol polskich lasów – to nie tylko największy ssak Europy, ale także strażnik różnorodności biologicznej. Dzięki projektowi „Pod parasolem żubra” każdy, niezależnie od wieku czy sprawności, może odkryć jego niezwykłą rolę w przyrodzie.
Żubr – strażnik lasów i łąk
Żubr (Bisonbonasus) od wieków budzi podziw i szacunek. Samiec może ważyć nawet 800 kilogramów, a samica około 500. Jeszcze sto lat temu gatunek ten był na skraju wymarcia, dziś – dzięki pracy naukowców, leśników i miłośników przyrody – liczebność żubrów w Polsce przekracza trzy tysiące osobników.
Spotkamy je m.in. w Puszczy Białowieskiej, Boreckiej, Knyszyńskiej, Augustowskiej, Rominckiejczy w Bieszczadach gdzie żyje ich już prawie 800. Żubry żyją także w Lasach Janowskich ana zachodzie Polski wolne stada spotkamy w województwie zachodniopomorskim.
Ich obecność nie tylko wzbogaca krajobraz, ale przede wszystkim sprzyja wielu innym gatunkom roślin i zwierząt. Żubr to tzw. gatunek parasolowy – chroniąc go, chronimy całe ekosystemy.
Edukacja dostępna dla wszystkich
Od 2024 roku Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego realizuje projekt „Pod parasolem żubra”, współfinansowany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Jego celem jest popularyzacja wiedzy o roli żubra w przyrodzie.
Co ważne, inicjatywa jest kierowana do wszystkich grup społecznych – dzieci, młodzieży, dorosłych, a także osób ze szczególnymi potrzebami czy zagrożonych wykluczeniem. Organizatorzy podkreślają, że materiały edukacyjne i wydarzenia są przygotowywane tak, by były dostępne i przyjazne.
Wystawy, pikniki i webinaria
W ramach projektu odbywają się warsztaty, spotkania plenerowe oraz wyjątkowa wystawa. Wiosną można ją było obejrzeć w Centrum Edukacji Leśnej w Nadleśnictwie Celestynów – prezentowała m.in. szkielety, skórę i unikalne przedmioty związane z żubrem.
Na piknikach rodzinnych i imprezach plenerowych w całej Polsce w ramach projektu organizowane są stoiska edukacyjne. Można tam zobaczyć czaszki i kości żubrów, wziąć w zajęciach plastycznych czy rozwiązać quiz. Dzieci uczą się poprzez zabawę, a dorośli mogą zadawać pytania ekspertom.
Dla osób, które wolą edukację online, jesienią ruszy cykl 16 bezpłatnych webinariów. Dzięki nim każdy – niezależnie od miejsca zamieszkania czy stopnia sprawności – będzie mógł poznać fascynujący świat króla puszczy. Webinaria będą tłumaczone na Polski Język Migowy.
Dlaczego żubr jest tak ważny?
Obecność żubrów w lasach i na łąkach wspiera inne gatunki. Zwierzęta te:
- utrzymują polany i łąki w dobrej kondycji, bo zjadając rośliny zapobiegają zarastaniu terenów otwartych,
- wspierają rzadkie gatunki roślin, w tym storczyki, które potrzebują konkretnych siedlisk,
- pomagają w rozsiewaniu nasion przenosząc je w swoich odchodach i na sierści,
- ich odchody są źródłem pożywienia dla wielu owadów,
- wodopoje w lesie (oczka wodne) budowane przez ludzi dla żubra,tworzą warunki korzystne dla innych gatunków – ptaków, nietoperzy, płazów czy owadów zapylających.
Żubr to przykład, że chroniąc jedno duże zwierzę, wspieramy całą sieć zależności w ekosystemie.
Wspólna troska o przyszłość
Choć populacja rośnie, gatunek nadal wymaga troski i akceptacji społecznej. Dlatego tak istotne są działania edukacyjne, które – jak pokazuje projekt – mogą łączyć ludzi, integrować różne środowiska i inspirować do ochrony przyrody.
Konflikty z rolnikami i szkody w uprawach wyrządzane przez żubry pokazują, że ochrona przyrody wymaga dialogu i rozwiązań przyjaznych ludziom i zwierzętom. Dlatego prowadzi się dokarmianie, poprawia siedliska i monitoruje zdrowie żubrów.
Projekt „Pod parasolem żubra” pokazuje, że troska o przyrodę może być jednocześnie edukacją, integracją i inspiracją – także dla osób z niepełnosprawnościami, które zyskują szansę na bliski kontakt z naturą.
Chroniąc żubra, chronimy siebie
Żubr to nie tylko duma Polski, ale i gwarancja zdrowych, różnorodnych lasów. Każdy z nas – uczestnicząc w pikniku, warsztacie czy webinarium – może dowiedzieć się więcej o tym, jak mądrze wspierać przyrodę.
Bo warto pamiętać: chroniąc żubra, chronimy całe jego królestwo – a w nim także miejsce dla człowieka.
Chcesz dowiedzieć się więcej? Odwiedź stronę projektu „Pod parasolem żubra” i sprawdź najbliższe wydarzenia.
O projekcie - Pod parasolem Żubra
Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Źródło:
Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie
