Centrum komunikacji dla osób z niepełnosprawnościami to ogólnopolski system usług, który łączy wsparcie stacjonarne z rozwiązaniami zdalnymi dostępnymi w całej polsce. Komunikacja jest podstawą samodzielności i uczestnictwa w życiu społecznym. Jeżeli ktoś nie może swo- bodnie się porozumiewać albo nie ma dostępu do informacji w zrozumiałej formie, w praktyce zostaje wykluczony z wielu obszarów życia. Projekt stworzenia Centrum Komunikacji dla Osób z Niepełnosprawnościami to właśnie odpowiedź na konieczność zaspo kojenia potrzeb w zakresie komunikacji tych osób na równi z innymi – zgodnie z zapisami Konwencji ONZ o Prawach Osób Niepełnosprawnych.

Usługi świadczone przez Centrum Komunikacji dla Osób z Niepełnosprawnościami zostały zaprojek- towane z myślą o osobach z niepełnosprawnościami narządu słuchu, mowy i wzroku, osobach z niepełno sprawnością intelektualną, w spektrum autyzmu, z trudnościami w zdrowiu psychicznym oraz wszystkich, którzy potrzebują wsparcia w komunikowaniu się. Wsparcie oferowane w centrach obejmuje m.in.: tłumaczenia na polski język migowy (PJM), transkrypcję mowy na tekst, przygotowanie dokumentów w dostęp nych formatach, wsparcie w komunikacji alternatywnej i wspomagającej (AAC), a także w tekście łatwym do czytania i zrozumienia (ETR).

W połowie kwietnia 2026 r. działalność rozpoczęły Regionalne Centra Komunikacji w 16 miastach: Bydgoszczy, Białymstoku, Warszawie, Opolu, Łodzi, Wrocławiu, Krakowie, Szczecinie, Gdańsku, Olsztynie, Rzeszowie, Lublinie, Kielcach, Bytomiu, Poznaniu i Gorzowie Wielkopolskim. To tutaj osoby korzystające ze wsparcia mogą spotkać się z tłumaczami i specja- listami oraz skorzystać z usług dopasowanych do ich potrzeb. Równolegle oferowane są rozwiązania zdalne, dzięki którym wsparcie dostępne jest z każdego miejsca w kraju.

Kilka miesięcy temu, kiedy zaczynałam pracę w Biurze Pełnomocnika, Centra Komunikacji były piękną, ale jeszcze odległą koncepcją. Obecnie w całej Polsce działa już 16 Centrów Komunikacji, które świadczą usługi na rzecz osób, które tego potrzebują. Mam naprawdę ogromne przekonanie i nadzieję, że to jest początkiem zupełnie nowego systemu wsparcia komunikacyjnego, jakiego dotąd w Polsce nie mieliśmy – mówiła podczas otwarcia Regionalnego Centrum Komunikacji w Warszawie Maja Nowak, ówczesna Pełnomocniczka Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych.

Centrum komunikacji dla osób z niepełnosprawnościami świadczy usługi na kilka sposobów, zarówno online w czasie rzeczywistym, stacjonarnie, jak i środowiskowo.

Ciekawą nowością jest aplikacja Centrum Komunikacji stworzona z myślą o osobach z niepełnospraw- nościami, które potrzebują szybkiego i wygodnego wsparcia w codziennym porozumiewaniu się. Dzięki niej w każdej chwili można połączyć się z profesjonalnym tłumaczem PJM, skorzystać z transkrypcji mowy na tekst lub uzyskać tłumaczenie dokumentów na PJM. Aplikacja działa 24 godziny na dobę, zapewniając natychmiastowy kontakt również w sytuacjach nagłych dzięki funkcji połączenia alarmowego. Aplikacja dostęp na jest w wersji zarówno na telefony, jak i komputery. To pokazuje, w jaki sposób Centrum Komunikacji dla Osób z Niepełnosprawnościami łączy nowoczesną technologię z siecią ekspertów w całej Polsce, aby zapewnić pełną dostępność usług niezależnie od miejsca zamieszkania. Ten system wzmacnia samodzielność, ułatwia załatwianie codziennych spraw i pozwala komunikować się na równych zasadach – bez barier.

Proces zamawiania usługi jest bardzo prosty. 

W zależności od jej rodzaju można dokonać tego przez aplikację Centrum Komunikacji (np. tłumaczenia PJM), osobiście w Regionalnym Centrum Komunikacji, mailowo lub telefonicznie. Przed wizytą najlepiej sprawdzić zakładkę Usługi na www.centrumkomunikacji.pl, gdzie znajduje się pełna lista usług wraz z opisem zamawiania i korzystania przez aplikację centrum komunikacji możliwe jest także całodobowe połączenie z tłumaczem pjm w sytuacjach zagrożenia życia lub zdrowia. w rozmowie biorą udział trzy strony: osoba zamawiająca usługę, tłumacz pjm oraz policja, pogotowie lub straż pożarna. Usługi Centrum Komunikacji dla Osób z Niepełno sprawnościami są całkowicie bezpłatne dla odbiorców. Regionalne Centrum Komunikacji w Warszawie otworzyli (od lewej): Krzysztof Kotyniewicz, prezez PZG, Paulina Bednarz, główny specjalista w Biurze Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych, Maja Nowak, posłanka na Sejm RP, ówczesna Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych, oraz Monika Zima-Parjaszewska, prezes PSONi Będą rozwijane do końca 2027 r.,  a w trakcie realizacji projektu prowadzona będzie bieżąca ewaluacja jego funkcjonowania. Równolegle trwają prace nad koncepcją funkcjonowania Centrów Komunikacji po zakończeniu projektu, tak aby wypracowane rozwiązania mogły stać się trwałym elementem systemu wsparcia osób z niepełnosprawnościami w Polsce.  

Tekst mówi o Centrum Komunikacji dla Osób z Niepełnosprawnościami. Centrum pomaga osobom mającym trudności w porozumiewaniu się. Komunikacja jest ważna, bo pomaga żyć samodzielnie i załatwiać sprawy. Bez dobrej komunikacji człowiek może czuć się wykluczony. Z pomocy mogą korzystać osoby głuche, niewidome i słabowidzące. Pomoc jest dla osób z niepełnosprawnością intelektualną. Pomoc jest także dla osób w spektrum autyzmu i w kryzysie psychicznym. Centrum oferuje tłumaczenie na polski język migowy, czyli PJM. Można dostać tekst z mowy i dokument w prostej formie. Centrum tworzy tekst łatwy do czytania i rozumienia, czyli ETR. W kwietniu 2026 roku otwarto 16 Regionalnych Centrów Komunikacji. Centra działają w miastach wojewódzkich, na przykład w Warszawie i Krakowie. W centrach są tłumacze, specjaliści i osoby wspierające. Pomoc można dostać zdalnie, przez internet albo telefon. Powstała aplikacja Centrum na telefon i komputer. Przez aplikację można szybko połączyć się z tłumaczem PJM. Aplikacja działa całą dobę, także w nagłych sytuacjach. W zagrożeniu pomaga połączyć się z policją, pogotowiem lub strażą. Usługi można zamówić w aplikacji, w centrum, mailem albo telefonicznie. Przed wizytą warto sprawdzić stronę Centrum. Wszystkie usługi są bezpłatne dla potrzebujących osób. Projekt ma rozwijać się do końca 2027 roku. Centrum ma pomagać osobom z niepełnosprawnościami być bardziej samodzielnymi. Strona internetowa Centrum to: www.centrumkomunikacji.pl Numery telefonów do Centrum są na tej stronie w zakładce Kontakt.

Artykuł pochodzi z numeru 3/2026 magazynu „Integracja”. 

Sprawdź, jakie tematy poruszaliśmy w poprzednich numerach i jak można otrzymać magazyn Integracja.