O konieczności zapewniania dostępności dla wszystkich i jej znaczeniu dla osób z niepełnosprawnościami warto informować i przypominać. PFRON odgrywa ważną rolę w budowaniu dostępności. Dba o tych, którym dowolny podmiot publiczny jej nie zapewnia. W takiej sytuacji Fundusz prowadzi postępowania skargowe.

Warto rozszerzyć swoją wiedzę w zakresie nowych rozwiązań prawnych, które są dostępne od 28 czerwca br., dzięki wejściu w życie przepisów Polskiego Aktu o Dostępności (PAD). Wprowadzone zostały bowiem nowe możliwości dochodzenia swoich praw przez nas wszystkich. Aktualnie PFRON stoi zatem na straży dostępności najbardziej powszechnych produktów i usług. Czyli działania Funduszu obejmują nie tylko podmioty publiczne, ale również te podmioty gospodarcze, które np. oferują usługi bankowości detalicznej. W dzisiejszych czasach coraz więcej mówi się o dostępności produktów i usług, które mają umożliwić korzystanie z nich na równi z innymi osobami, niezależnie od ewentualnych niepełnosprawności czy innych utrudnień. Aby chronić swoje prawa i mieć pewność, że produkty i usługi spełniają wymogi dostępności, warto znać swoje możliwości w zakresie składania żądań informacji, skarg i zawiadomień.

Poniżej znajdziesz szczegółowe informacje, które pomogą skutecznie dochodzić swoich praw. 

Masz prawo do informacji, czy produkt albo usługa spełniają wymagania dostępności. Możesz złożyć żądanie informacji do Prezesa Zarządu PFRON lub organu nadzoru w dowolnym momencie, kiedy tylko tego potrzebujesz.

Na przykład:

  • Chcesz wiedzieć, czy dany telefon ma funkcję obsługi głosowej dla osób z niepełnosprawnością słuchu.
  • Chcesz sprawdzić, czy bank oferuje dostępne bankomaty dla osób z ograniczoną mobilnością. 
  • Chcesz się dowiedzieć, czy urządzenie AGD ma opcję obsługi dla osób z niepełnosprawnością wzroku.

Możliwości jest znacznie więcej. To są tylko przykłady. Polskim Aktem o Dostępności objętych jest wiele produktów: sprzęt komputerowy, np. laptopy, komputery stacjonarne, tablety, smartfony i ich systemy operacyjne, czytniki książek elektronicznych, terminale płatnicze, bankomaty i wpłatomaty, biletomaty, terminale do odprawy na lotnisku, tablice informacyjne o podróży na dworcach i lotniskach, routery i modemy oraz dekodery telewizyjne.

Jakie informacje uzyskasz po złożeniu żądania informacji?

Po złożeniu żądania masz prawo otrzymać informacje dotyczące zgodności produktu lub usługi z wymaganiami dostępności, a także oceny dokonanej przez podmiot gospodarczy. Otrzymasz dane na temat tego, czy dany produkt lub usługa są dostępne i jakie działania zostały podjęte, aby spełniały wymogi. Co możesz zrobić, gdy produkt lub usługa nie są dostępne?

Jeśli produkt lub usługa nie spełnia wymagań dostępności, złóż skargę do podmiotu gospodarczego. Możesz np. zgłosić skargę do właściciela sklepu internetowego, że strona źle się wyświetla na ekranie smartfonu, do dostawcy telewizji – że instrukcja obsługi dekodera jest niezrozumiała, a do banku – że aplikacja bankowa ma czcionkę podobną do tła i trudno cokolwiek zobaczyć.

Co ważne, jeśli podmiot uzna skargę za zasadną, ma 6 miesięcy na zrealizowanie Twojego żądania.

Jeśli chcesz skorzystać z produktu lub usługi, a nie są one dostępne, to możesz – jak każdy – złożyć zawiadomienie.

Możesz w dowolnym momencie złożyć zawiadomienie do Prezesa Zarządu PFRON. Jeśli zawiadomienie będzie zasadne, Prezes Zarządu PFRON lub organ nadzoru rynku przeprowadzi kontrolę. Prezes Zarządu PFRON rozpatrzy zawiadomienie lub przekaże zawiadomienie do właściwego organu nadzoru niezwłocznie, jednak nie później niż w ciągu 30 dni od dnia jego złożenia. Jeśli zawiadomienie rozpatruje organ nadzoru, robi to niezwłocznie, jednak nie później niż w ciągu 30 dni od momentu, gdy otrzyma zawiadomienie od Prezesa Zarządu PFRON.

Co przygotować, aby złożyć zawiadomienie?

Jeśli zawiadomienie składasz listownie lub osobiście, możesz wypełnić formularz przygotowany przez PFRON lub napisać wniosek własnymi słowami.

Do zawiadomienia musisz przygotować:

  • dane podmiotu gospodarczego, którego dotyczy zawiadomienie, jak np. nazwę, adres, stronę internetową;
  • dane produktu lub usługi, których dotyczy zawiadomienie, np. nazwę, model, numer seryjny itp.;
  • informację, dlaczego produkt lub usługa nie są dostępne.

Zgłoszenie możesz złożyć anonimowo. Jeśli chcesz jednak otrzymać odpowiedź, podaj swoje dane, tj. imię i nazwisko oraz dane kontaktowe, np. numer telefonu, adres do korespondencji, e-mail.

Zgłoszenie możesz złożyć elektronicznie za pomocą gov.pl lub ePUAP albo telefonicznie pod numerem 48 22 581 84 10, wew. 5, a także osobiście w siedzibie PFRON lub listownie. 

Kiedy?

Możesz to zrobić w każdej chwili – nie ma ograniczeń czasowych. Wystarczy, że chcesz zawiadomić, iż dany produkt lub usługa są niedostępne i nie spełniają wymogów dostępności lub chcesz zadbać o ich dostępność.

Dlaczego to ważne?

Dzięki temu możesz zadbać, aby Twoje potrzeby były brane pod uwagę, a podmioty odpowiedzialne starały się zapewnić dostępność produktów i usług dla wszystkich, w tym osób z niepełnosprawnościami.

Efektem naszych wspólnych działań może być to, że produkty i usługi będą bardziej wygodne w użyciu. Łatwiej będzie można skorzystać z terminali płatniczych czy bankomatów, a strony sklepów internetowych staną się bardziej intuicyjne w obsłudze. Dzięki temu możliwość samodzielnej obsługi urządzeń i korzystania z usług poprawią jakość życia wielu konsumentów, w tym seniorów i osób z czasowymi ograniczeniami sprawności. Zwiększy się również wybór i konkurencyjność, ponieważ konsumenci zyskują dostęp do szerszej gamy produktów i usług dostosowanych do ich potrzeb. Większa dostępność może zatem zostać oficjalnie uznana za przewagę konkurencyjną.

Więcej informacji znajdziesz na stronie dostepnosc.pfron.org.pl.

Tekst łatwy do czytania (ETR)

Wiele rzeczy powinno być dostępne.

Każdy ma prawo do dostępnych różnych rzeczy, czyli produktów i usług.

Dostępność oznacza, że każdy — także osoba z niepełnosprawnością – może z nich łatwo korzystać.

Jeśli masz wątpliwości, czy coś jest dostępne, możesz zapytać o to Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

Na przykład możesz zapytać:

  • czy telefon ma funkcję głosową,
  • czy bankomat jest dostępny dla osoby na wózku,
  • czy w telewizorze są czytelne napisy.

Jeśli produkt, czyli dana rzecz lub usługa nie są dostępne, możesz napisać skargę do firmy, która je produkuje.

Firma musi poprawić daną rzecz lub usługę.

Możesz złożyć też zawiadomienie do PFRON.

W zawiadomieniu napisz, czego dotyczy sprawa i dlaczego produkt lub usługa nie są dostępne.

Zawiadomienie możesz wysłać przez ePUAP, e-mail, pocztą lub zadzwonić pod numer telefonu 22 581 84 10, wewnętrzny 5.

Pamiętaj — Twoje zgłoszenie pomaga budować świat bardziej dostępny dla wszystkich.